The Vremde Mirror

Ter gelegenheid van mijn eerste columns ontving ik een brief van een vooralsnog trouwe lezer. (Ik heb niet echt een lezersbrief ontvangen, dat is gewoon een retorisch trucje om iets te zeggen wat je wilt zeggen, maar waar niet per se iemand acht op had geslagen en nu wel omdat je er zelf over begint.) Ik vat de brief goed samen door te schrijven dat de lezer vindt dat ik te zwartgallig ben. Een opbeurende toon zou mijn talent beter uit de verf laten komen. (Ik kan er ook niet aan doen dat de briefschrijver over mijn talent begint.) De lezer illustreert dit aan de hand van een van de spraakmakende passages in mijn columns: ik eindigde mijn laatste column namelijk met de voorspelling dat de mensheid er het loodje bij legt in december 2025. (Overigens een voorspelling waar ik nooit mee win, aangezien ik er alleen kan op worden aangesproken als ze fout is.) De lezer heeft gelijk. Daar had ik positiever kunnen zijn door het einde van de mensheid al in juni te voorspellen.

Ik zou het advies van de lezer ter harte kunnen nemen door bij wijze van goed voornemen voor 2025 te beloven een opgewektere toon aan te slaan in mijn columns. Is dat voornemen wel zo goed? Als columnist is het mijn taak om alle kanten van de actualiteit te belichten. Dus niet alleen de negatieve en de pessimistische, maar ook de ronduit donkere. Om de rest van deze column te vullen, schijnt het me een goed idee om een goed voornemen te ontwikkelen voor 2025. Een goed voornemen is realistisch, maar ook ambitieus. Mensen mogen niet de indruk krijgen dat je zomaar wat zegt, maar door elke dag een glas water te drinken dwing je geen respect af tenzij je in Gaza woont. Ieder zo een eigen smaak, maar honger uit de wereld helpen vind ik persoonlijk dan weer een mooi voornemen. Al stuit dit dan weer op logistieke obstakels en is het uiteindelijke welslagen moeilijk verifieerbaar waardoor je aan het eind van 2025 van die discussies krijgt waar je geen zin in hebt of je nu je woord hebt gehouden of niet.

Een beetje besluiteloos zoek ik de populairste goede voornemens op. Die blijken in deze volgorde te zijn: gezonder leven, stress verminderen en iets nieuws leren. Ik wist niet dat dit de drie populairste goede voornemens zijn (Zo heb ik meteen iets nieuws geleerd.), dat vermindert mijn stress omdat ik zo al een voornemen heb vervuld, wat goed is voor mijn gezondheid. Daar kom ik kortom niet veel verder mee.

In mijn zoektocht naar een goed voornemen word ik altijd gekweld door hetzelfde probleem: ofwel is het goede voornemen universeel relevant en praktisch haalbaar maar niet bijster origineel ofwel is het goede voornemen origineel maar onuitvoerbaar.

Een goed voornemen uit de eerste categorie kan zijn dat ik me een jaar lang alleen maar druk maak om dingen die er echt toedoen, waarbij mijn columns het wekelijkse bewijs vormen dat ik mijn goede voornemen ernstig neem. Zo had ik mezelf in de rest van deze column het vrijgeleide kunnen geven om me op gepaste wijze uit te drukken over voetgangers die vijf meter naast het zebrapad het fietspad opwandelen en dan driftig gesticuleren tegen fietsers die niet stoppen, terwijl ik me anders zou laten verleiden tot het schrijven van een column over de situatie in Soedan. (Ik wil u wel de vermoedelijke strekking van deze column onthullen: de situatie kan er beter.)

Een voornemen uit de tweede categorie: een veelgevraagd politiek analist worden die politici niet aanport snel een regering te vormen omdat de trage gang de extremen in de kaart speelt om wanneer er een regering is de compromisbereidheid niet te hekelen omdat die de extremen in de kaart speelt.

Een universeel relevant en praktisch haalbaar maar niet origineel of een origineel maar onuitvoerbaar goed voornemen? Ik kies voor een niet-origineel en nog minder uitvoerbaar: knopen doorhakken.

Matthias Vangenechten

De VRT weet wat goed voor ons allen is. Daarom schrapt de VRT het jaaroverzicht. We zouden kunnen denken dat we met 2024 alle ellende achter de rug hebben, dat is evenwel buiten 2025 gerekend. Alle tekenen zijn gunstig. 2025 wordt nog rampzaliger dan 2024. Er was een tijd dat ik hierop maand per maand bij wijze van jaaroverzicht een fictieve opsomming van feiten formuleerde die zouden gebeuren in het nieuwe jaar, maar ondanks hun duidelijk overdreven aard de realiteit een spiegel voorhielden. Eigenlijk haal ik in deze column hetzelfde trucje uit, alleen staat alles nu echt te gebeuren en kunnen we hoogstens hopen dat het geen onderschatting van de werkelijkheid wordt.

Het begint al goed in januari. Trump verrast. Rik Torfs wordt geen minister in zijn regering. Te radicaal. Prettig nieuws voor Elon Musk die de schrijver van zijn berichten op X zo voltijds behoudt.

Februari oogt niet veel fraaier. De ultieme staakt-het-vurenonderhandelingen tussen Hamas en Israël draaien finaal op niets uit. Israël wordt ervan beschuldigd bewust de onderhandelingen te hebben gesaboteerd door zich te laten vertegenwoordigen door Georges-Louis Bouchez.

Maar dan moet maart nog komen. Een aflevering van De Afspraak met een zekere Marc Van Ranst, Erika Vlieghe, Geert Molenberghs en Steven Van Gucht. Een bijzondere aflevering aangezien ze niet samen aan tafel willen zitten, maar alle vier afzonderlijk een praatje doen. Botert het niet tussen hen? Benieuwd wat dat te betekenen heeft, maar veel kijkers vinden het verfrissend dat het eens niet over oorlog gaat.

April fleurt gelukkig op met een beetje positivisme. De klimaaturgentie dringt eindelijk door. Niet alleen komen alle regeringsleiders in de wereld overeen om de aarde met minstens 2°C op te laten warmen tegen 2050. Ook vervroegden ze de klimaattop die oorspronkelijk in december stond gepland. Tuvalu, de organisator van de top, kon niet verzekeren dan nog boven de zeespiegel te liggen.

In mei gaan we allen de afgrond in. Trump valt Rusland binnen, maar dacht dat het Groenland was. Eenmaal aanwezig in Rusland, blijft hij bij hoog en laag beweren Groenland te zijn binnengevallen en niet Rusland. Als dit niet Rusland is, maar Groenland, dan moet wat ik denk dat Groenland is Rusland zijn, beredeneert Poetin, die vervolgens Groenland inneemt. Aangezien Groenland deel is van NAVO-lidstaat Denemarken en een aanval op een van de NAVO-lidstaten wordt beschouwd als een aanval op allemaal, volgen er al snel bombardementen op Moskou. Dit gebeurt zonder de Verenigde Staten die zich uit de NAVO terugtrekken aangezien Trump Rusland niet wil aanvallen.

We zakken nog dieper in juni. België wordt getroffen door zware sociale onlusten nu zieken en gewonden sterven door een gebrek aan medisch personeel en een cyberaanval het land ook nog eens drie dagen platlegt. De partij Vlaams Belang wil de grenzen dicht zodat asielzoekers niet naar hun eigen land kunnen, maar hier blijven om de boel stutten. In Syrië staat er een nieuwe dictator op die we nu nog niet kennen met genocide als minst controversiële tijdverdrijf. De beurzen reageren enthousiast.

Juli en augustus zijn even miserabel. West-Europa wordt twee maanden geteisterd door hittegolven die record na record breken. De Kempen staan in lichterlaaie en het bluswater is op. Mocht u tot dusver wel voordelen zien, dan nog het volgende: ziekenhuizen liggen plat, mislukte oogsten, geplunderde winkels, de kusthoreca klaagt en de VRT trommelt Niels Destadsbader op om burgers te attenderen voldoende niet te drinken door zelf van een glas met een bodempje water te nippen omdat het water nu eenmaal op is. Destadsbader komt in het middelpunt van een storm te staan, omdat hij het filmpje dertig keer wou overdoen. Gelukkig kunnen in Vlaanderen de burgers rekenen op hun regering die niet laat betijen en komt met een klimaatplan getiteld ‘haalbaar, betaalbaar en extra snel gaar’.

September telt gelukkig maar dertig dagen. Dat is minder lang dan de Septemberverklaring van Vlaams minister-president Diependaele lijkt te duren. In tijden dat de straten van steden vollopen met mensen die door de opeenvolgende crisissen geen dak meer boven hun hoofd hebben, dat de zorgsector totaal is geëxplodeerd en er overal ter wereld verschillende oorlogen woeden waarbij er niemand nog scherp voor ogen heeft wie nu waar tegen wie aan het vechten is, staat die zoals verwacht geheel in het teken van begrotingsdiscipline.

Over oktober zwijgen we beter. Een aflevering van De Afspraak met als gasten Roger Housen, Stijn Baert, Rik Torfs en Theo Francken met als centrale thema dat een kernoorlog niet elke dag plezierig is, maar we moeten stoppen met naïef zijn. Een van de gasten merkt zelfs kansen voor de arbeidsmarkt op.

Sla november maar over.

December: een lichtpuntje. De mensheid haalt het einde van het jaar niet. De planeet kan opgelucht ademen. In België staan de federale regeringsonderhandelaars voor een cruciale week.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt geen interesse meer te hebben in de Gazastrook. ‘Het hele gebied is het afgelopen jaar schokkend snel volstrekt onbruikbaar geworden.’

‘Ik begrijp nu beter waarom er geen filmploegen in de Gazastrook welkom zijn,’ vertelt Netanyahu. ‘Ik heb beelden gezien die me woedend en verdrietig maken. Het is ronduit schokkend hoe het gebied in iets meer dan een jaar compleet van de kaart is geveegd. Een grote puinhoop is het. Er staan nog nauwelijks huizen recht, straten liggen bezaaid met brokstukken en gehavende en ondervoede mensen leven op straat of schuilen in ruïnes.’

‘Ik zeg dit met ontzettend veel pijn in het hart, maar ik zie niet in hoe je nog iets moois van deze verwoesting kunt maken,’ gaat Netanyahu verder. ‘Gaza stond hoog op mijn verlanglijstje, maar het moet redelijk blijven. Toch geef ik het gebied niet zomaar op. Er is een tabula rasa nodig. We willen daarbij onze verantwoordelijkheid nemen en de Gazanen helpen door het gebied in versneld tempo helemaal plat te bombarderen zodat er zo snel mogelijk kan worden begonnen met een totale wederopbouw.’

Netanyahu is ook kritisch voor de Gazanen. ‘Dat zij niet meer zorg dragen voor dit prachtige stukje land, bewijst dat ze er niets te zoeken hebben. Het ligt politiek misschien wat gevoelig, maar ik denk dat er militaire controle van buitenaf nodig is.’

Het is er de tijd van het jaar voor. We zijn in oorlog. Je hoort politici zinnen beginnen dat ze uiteraard voor vrede zijn en eindigen met miljarden aan investeringen die zo zou je denken alleen maar dienstig kunnen zijn om een uiterst succesvol bloederig conflict te ontketenen op minimaal wereldschaal. Dat doen ze zonder zich wonderwel te verslikken in het uit hun mond druipend schuim dat tv-studio’s zelfs met rubberlaarzen niet betreedbaar maakt. Je moet er in het opinietheater maar eens op letten: het kan voor sommigen niet snel genoeg gaan.

Omdat ik er als de dood voor ben om naïef te worden bevonden door de zelfverklaarde realisten die zo nobel zijn om hun nietsvermoedende medeburgers uit hun slaap te schudden, ben ik klaar voor de oorlog. Beter gezegd: ik ben in oorlog. Ik marcheer nog net niet achter een vlag mijn graf in. Het meest risicovolle waarmee ik deze oorlogstijd tot dusver word geconfronteerd, is als fietser het fietspad delen met fatbikers. Ik ontken het niet: dat is ook heftig. Met in oorlog zijn bedoel ik mentaal voorbereid zijn. Mentaal voorbereid op wat? Heel eenvoudig. Oorlogstijd – en dan moet ik dus zeggen deze tijd – gaat doorgaans gepaard met enkele ongemakken. Wifiloze loopgraven, buren die elkaar verklikken voor andere zaken dan een illegaal aangelegd poolhouse en dan zie ik vast nog enkele kwesties over het hoofd zoals ontzettend veel mensen die voor niets doodgaan.

Het is in ons aller belang om aandachtig te luisteren naar wat generaals, defensiespecialisten, politici en jonathanholslagen te vertellen hebben. Het is goed dat ze er zijn. Het is dankzij hen dat ik voorbereid ben op de oorlog, pardon, al in oorlog ben. Zij waarschuwen niet zomaar. Zij hebben geen belangen bij de oorlogsindustrie, zij dromen er niet van soldaatje te spelen, zij vinden oorlog vies en kakigroene uniformen spuuglelijk, zij hebben als vaste talkshowgasten in tegenstelling tot de dolende massa geen oorlog nodig voor een zinvol levensdoel, zij vinden het niet fijn dat Trump aan de macht komt in de VS (het is gewoon toevallig zo dat ze zeggen dat er voordelen zijn aan Trump of dat Trump voor Europa goed zou zijn of dat ze ingehouden euforisch vertellen dat Europa nu eindelijk zijn eigen broek moet ophouden), zij vinden onze vredelievende manier van samenleven waarbij we onze meningsverschillen democratisch oplossen decadent in tijden dat het recht van de sterkste geldt en zij roepen al sinds ze op televisie mogen komen dat er oorlog komt en het is niet omdat ze op televisie mogen komen bij gratie dat ze zeggen dat er oorlog komt dat ze zeggen dat het oorlog is.

Zij zeggen dit helemaal niet omdat ze hun voorspellingen willen zien uitkomen. Zij weten gewoon al heel lang dat er oorlog komt en kijk, zij hadden al die tijd gelijk, nu is het bijna echt zo ver. Zij moeten alleen nog een beetje harder roepen dat er oorlog komt en eigenlijk al volop bezig is en wij moeten gewoon een beetje beter luisteren. Hoe beter we al hun raadgevingen opvolgen, hoe sneller we in een oorlog rollen. Het is het minste wat we kunnen doen. Het zou zonde zijn van ieders tijd mocht blijken dat zij ons voor niets hebben gewaarschuwd.

Voor de rest wens ik u namens al de generaals, defensiespecialisten, politici en jonathanholslagen die u in 2025 ziet paraderen op uw tv-scherm een vredig kerstfeest.

Matthias Vangenechten

Oké, we hebben het begrepen. Mensen willen geen zorgvuldig geselecteerd nieuws, maar selectieve meningen waarin ze zich helemaal wel of helemaal niet herkennen. Daarom geven we voortaan elk weekend ruimte aan onze zeer recent aangeworven huiscolumnist Matthias Vangenechten. Hij mag het zelf uitleggen.

Om te beginnen laten we hem zeggen dat hij het een hele eer vindt om voor The Vremde Mirror een wekelijkse column te schrijven. “Ik vind het een hele eer om deze kans te krijgen.” Misschien ook een kinderdroom die uitkomt? “Het is een kinderdroom die uitkomt.” En wat ga je met deze kans doen? “Ik ga deze kans met beide handen grijpen.”

Vangenechten bezorgt de lezer ook al een idee wat de column wordt. “Ik heb nog geen idee wat de column wordt. Door een hele poos niet te hebben geschreven, weet ik niet wat te mogen verwachten. Een nieuw begin draagt de belofte in zich dat het van alles kan worden, dus ook niets.”

Wauw, een man met een plan. Dat mag ook niet verwonderen. Vangenechten heeft in het verleden ervaring opgebouwd in het schrijven van satirische berichtgeving. Dat moeten we aan onze lezers die alleen vertrouwd zijn met betrouwbaar kwaliteitsnieuws even uitleggen: satirische artikels zijn fictieve nieuwsberichten die de draak steken met de werkelijkheid door gebruik te maken van overdrijvingen, parodieën, ironie en andere handige kneepjes die de lezer op het verkeerde been zetten. Het is als het ware een beetje de artistieke variant van het nimmer prijzenswaardige fake news.

Vangenechten stelt onze trouwe lezers ook meteen gerust. “De lezer van The Vremde Mirror zal niet worden misleid in mijn columns. Ik ben toe aan een nieuwe uitdaging. Ik ken het bijzondere geluk dat het niet verplicht is om als columnist originele opvattingen te verkondigen (het lijkt soms zelfs eerder verboden), dus kan ik gerust stellen dat de werkelijkheid de satire overtreft, dat de werkelijkheid satire de jongste jaren heeft ingehaald, dat de satirische grap een flets afkooksel is van de werkelijkheid die zich dagelijks ontvouwt in de nieuwsbulletins, enz. De lezer misleiden is nooit mijn bedoeling geweest – hoogstens een onhandig neveneffect – wel om de werkelijkheid verscholen onder een laagje vernis met archeologische precisie te ontbloten. De werkelijkheid is de overdrijving allang voorbij. Het probleem met de vorige zin is dat het geen overdrijving is.”

Gaat hij zijn oude liefde dan niet missen? “De tijd dat ik mensen uit effectbejag of om dubbele bodems te creëren dingen liet zeggen die ze nooit hebben gezegd in situaties die zich niet hebben voorgedaan, is voorbij. Dat kan ik ook niet maken tegenover de lezer van The Vremde Mirror die waarheidsgetrouwe duiding en analyses gewend is,” aldus Vangenechten.

“Bovendien meen ik dat deze tijd geen boodschap heeft aan satire,” gaat Vangenechten verrassend genoeg verder. “Satire leeft van de overdrijvingen, de absurditeiten en de contrasten die de grens tussen de werkelijkheid en het ongeloofwaardige op de proef stellen. Nu de werkelijkheid en het ongeloofwaardige in de regel volstrekt overlappen en de werkelijkheid zichzelf proactief in haar blootje zet, is satire disfunctioneel geworden. Het is zinloos om via overdrijvingen het publiek wakker te schudden voor hypocrisie, groteske fouten, perverse gedragingen en brutale onregelmatigheden, nu alles al in haar meest ontmaskerde vorm op straat ligt. Door de onloochenbare zichtbaarheid gaat het niet over zien, maar over willen zien.”

“In tijden van een op drift geslagen werkelijkheid, is het net urgent om de werkelijkheid tot haar correcte proporties te herleiden in plaats van via volstrekt ondienstig geworden overdrijvingen de al ontblote werkelijkheid proberen te demaskeren. De ontmaskering zit nu in de haarfijne beschrijving van wat er zich afspeelt en wat er wordt gezegd om de werkelijkheid zo scherp mogelijk te zien. Overdrijvingen, absurditeiten en in de verf gezette contrasten ruimen plaats voor vragen, nuanceringen en relativeringen. Dat maakt dat u de woorden in deze column zeer letterlijk hoort te nemen. Zijn mijn gedachten het lezen waard? Ben ik alles samen zelfs in staat om mijn gedachtegangen trefzeker te formuleren? U zult het net als ik moeten ondervinden. Vanaf volgend weekend leest u op deze plaats elk weekend een column. Of het weekend daarna. Dat kan ook.”

Omdat we het niet kunnen maken dat u vandaag geen informatie verkrijgt over de verkiezingen, kunt u hier de verkiezingsdag volgen van bij de opening van de stemlokalen tot bij de sluiting.

8.17 Via de Instagram-pagina van Conner Rousseau sijpelt het nieuws binnen dat Rousseau voor een tweede keer ontbijt, omdat de VTM-beelden van zijn eerste ontbijt mislukt bleken. Over een kwartier staat een ontbijt gepland voor de VRT-cameraploegen.

8.24 Volgens VTM waren de beelden niet mislukt, maar had Conner aardbeienconfituur gemorst op zijn wit hemdje.

9.08 Veel nieuwe mensen die hun naam verbinden aan een lijst. Zo ook deze lijstduwer.

9.11 Filip Dewinter vindt het juiste stemhokje niet. Nochtans kent hij de plattegrond van Peking op zijn duimpje.

9.52 Door de straten dolen tal van zwevende kiezers. Open Vld-kandidaat Arend-Jan weet nog altijd niet op wie hij gaat stemmen.

10.24 Er doen ook kleinere partijen mee waaronder de SP. SP staat voor Socialistische Partij en is een partij die sociaaldemocratisch is. Een nieuw concept in de Vlaamse politiek. Gat in de markt of doodgeboren kind? Hier vind je meer info over sociaaldemocratie.

11.19 Is de grootste verrassing van deze verkiezingen al een feit? Een lijsttrekker bij de Europese verkiezingen vindt zichzelf in het stemhokje terug op een Europese lijst.

12.12 Politieke waarnemers hopen dat de kiezer de kaarten complex zal schudden. Een snelle regeringsvorming stort België mogelijk in bestuurlijke stabiliteit.

13.16 Tom Van Grieken hekelt op zeven tv- en radiozenders tegelijk de overdreven aandacht die het Vlaams Belang in aanloop van de verkiezingen kreeg. “Een doelbewuste strategie van de media om ons domme dingen te laten zeggen.”

13.17 Tom Van Grieken legt op dezelfde zeven tv- en radiozenders uit hoe hij ondanks de geringe media-aandacht toch een spetterend resultaat voor het Vlaams Belang verwacht.

14.00 Een vervroegd einde van dit liveblog. Het zijn moeilijke jaren geweest om politieke satire te creëren die te onderscheiden valt van de werkelijkheid, maar de VTM-uitzending op verkiezingsdag is de definitieve doodsteek. Onze redactie gaat op bezinning.

Op het nippertje trakteren we u op de betrouwbaarste stemwijzer. Verkiezingsdag draait traditioneel rond één essentiële vraag: wie wilt u helemaal kapot? We geven van alle partijen het overzicht wie zij het leven onmogelijk willen maken.

CD&V

De vrijwilligers van Natuurpunt, milieu-inspecteurs met een bijzondere interesse in de waterkwaliteit, bodemkwaliteit en natuurkwaliteit, mensen die megastallen geen ongerepte natuur vinden, ketters die niet weten waar Pinksteren voor staat, dobberende mensen op de Middellandse Zee, mensen die kritiek hebben op staatssecretarissen omdat die kinderen op straat laten slapen omdat ze willen tonen hoe streng ze zijn en mensen die beginnen over mensenrechten.

Groen

Mensen die tegen een eerlijk klimaatbeleid zijn dat iedereen meeneemt, mensen die andere mensen willen achterlaten, mensen met een kerncentrale in hun tuin, mensen die opkomen voor de grote vervuilers, mensen die geen propere lucht willen inademen, mensen die op onveilige fietspaden willen fietsen, mensen die meer afval willen in de natuur, mensen die vinden dat mensen niet per se een dak boven hun hoofd nodig hebben en mensen die niet vinden dat mensen lief voor elkaar en de natuur moeten zijn.

N-VA

De Boerenbond, milieu-inspecteurs in de Haven van Antwerpen, niet-VOKA-leden, vluchtelingen, werkzoekenden, Walen, langdurig zieken, 180.000 mensen die op zoek zijn naar een sociale woning, de mensen die wel een sociale woning hebben, mensen die Stijn Baert geen visionair vinden en Jan Jambon geen retorisch talent, zagende leerkrachten, betogers, Open Vld, CD&V, PS, cokegebruikers die op Zurenborg wonen en mensen die beginnen over mensenrechten.

Open Vld

Open Vld’ers.

PVDA

Bankiers, multinationals, politici, factcheckers, mensen die het NAVO-alfabet uit hun hoofd kennen, ondernemingen die miljoenen besteden aan andere zaken dan Facebook en TikTok, mensen die niet anti-Amerikaans genoeg zijn om halfslachtig te dwepen met dictatoriale regimes en mensen die beginnen over mensenrechten van de Oeigoeren.

Vlaams Belang

Mensen met een kleurtje dat niet door de zonnebank komt, werkzoekenden, Walen, langdurig zieken, mensen die naar de VRT kijken, mensen die niet kunnen lachen met de moppen van Ben Crabbé, mensen met een voortuin zonder kiezelstenen, mensen die vegetarisch barbecueën, mensen die tweets liken van linkiewinkies als Zuhal Demir en Theo Francken, fans van culturele voorstellingen met zwaaiende piemels, culturo’s, LGBTQI+-personen, vrouwen die nog geen drie kinderen hebben gebaard voor hun dertigste, vrouwen tout court, mensen die boeken lezen, mensen die geloven in klimaatverandering, mensen die denken dat er geen omvolking is, mensen die aanhanger zijn van de sekte van elektrische wagens, mensen die van andere dieren houden dan honden, mensen die met Chinese spionnen gaan eten en zich niet laten trakteren, mensen die met de fiets in plaats van de auto naar de bakker een straat verder gaan, mensen die wetenschappelijk onderzoek serieuzer nemen dan de stem van het volk en mensen die beginnen over mensenrechten. Niet: Luc, Tony, Paul en Rob.

Vooruit

Roma, bruin gespuis, mensen die politieagenten er niet attent op maken dat ze hun vriendin kunnen afzuigen, mensen die hun best niet doen, mensen die zich thuisvoelen in Molenbeek, mensen die niet kijken naar F.C. De Kampioenen, mensen met een levensbeschouwelijk breder spectrum dan koopkracht, mensen die ooit een jeugdkamp hebben georganiseerd zonder daar tot hun dood dagelijks mee uit te pakken, mensen zonder sixpack en mensen met een sixpack uit Ninove.

Een dag voor de verkiezingen worden wij nostalgisch. Waar gingen campagnes vroeger over? Bijvoorbeeld over klimaatverandering. Huh, klimaatverandering? Dat moeten we even uitleggen.

Even terug in de tijd. Een deel van de samenleving maakte zich ernstig zorgen over de klimaatverandering. Met klimaatverandering wordt de stijging van de wereldtemperatuur bedoeld sinds het pre-industriële tijdperk ten gevolge van het in de atmosfeer pompen van broeikasgassen. Deze temperatuurstijging heeft enkele gevolgen: weggespoelde huizen door overstromingen, mensen die doodvallen van de hitte, watertekorten, mislukte oogsten, smeltende ijskappen, stijgende zeespiegels, bosbranden, afkalving van de biodiversiteit en zure oceanen.

Sommige mensen achtten de gevolgen van klimaatverandering levensbedreigend en ze kwamen op straat om de problematiek aan te kaarten. Het idee hierachter was even simpel als geniaal: als politici adequaat en toekomstgericht handelen, kunnen de ergste gevolgen van klimaatverandering nog worden afgewenteld. Politici leken hier ook oren naar te hebben, tot er twee tractors Brussel binnenreden.

Tijden veranderen. Inmiddels is klimaatverandering geen verkiezingsthema meer. Je kunt het de mensen vroeger niet kwalijk nemen dat ze zich bekommerden om het lot van de volgende generaties en niet alleen het eigen consumerende ik-je centraal stelden, maar ook dachten aan hun leefomgeving. Nu vinden we het begrijpelijk genoeg lachwekkend dat mensen in klimaatverandering een verkiezingsthema zagen, omdat we met de kennis van nu weten dat we het er ook gewoon niet over kunnen hebben.

Jeremie Vaneeckhout, een voorzitter van Groen, denkt er toch aan om bij een volgende verkiezingscampagne klimaat weer voluit op de agenda te plaatsen. “We moeten daar niet bang voor zijn. De peilingen tonen dat we ook zonder klimaat als verkiezingsthema kunnen ontgoochelen bij de verkiezingen.”

Een ongemakkelijk momentje in Het Conclaaf op VTM. Toen Alexander De Croo werd gevraagd naar de premier van de Vivaldi-regering gaf hij niet thuis. “Ik ben niet zo’n quizzer.”

“De premier van de Vivaldi-regering? Daar vraag je me wat, Eric. Heb je een tip? Zijn vader is politicus en hij is lid van de liberale partij. Een liberale partij in Vlaanderen? Sorry, maar daar ben je me helemaal kwijt. Ik heb hem vast al de hand geschud, maar ik ben niet zo goed in namen en feitjes”, verdedigt De Croo zich.

“Wat ik wel kan zeggen, is dat er wellicht een reden is dat ik me zijn naam niet herinner”, gaat De Croo verder. “Wat heeft hij betekend voor de jobs, voor de begroting, voor de welvaart, voor de hoogste en vooruit ook laagste inkomens? Ik zou het helemaal anders doen dan zijn regering. Helemaal. Ik hoop dat hij in de spiegel kan kijken.”

De premier van de Vivaldi-regering reageert ontgoocheld op De Croos uitspraken. “Ik had Alexander persoonlijk wat collegialer ingeschat. Dit zal even blijven hangen, ik ben geen vergeetachtig type.”

In een reportage van Terzake speelde Tony (66) gisteravond de hoofdrol. Hij vertelde dat hij op 9 juni op het Vlaams Belang stemt omdat hij een racist is en dat zijn denkbeelden volmaakt overlappen met die van het Vlaams Belang.

Het veelbesproken straatinterview met Tony begint met de vraag op welke partij Tony zal stemmen. Tony antwoordt dat hij op het Vlaams Belang zal stemmen.

De interviewer: “Je stemt natuurlijk Vlaams Belang omdat het leven te duur is.”

Tony: “Nee, eigenlijk niet.”

De interviewer dringt aan: “Je stemt Vlaams Belang omdat je het sociaal moeilijk hebt en je de traditionele partijen een duidelijk signaal wilt geven.”

Tony: “Ik stem eigenlijk Vlaams Belang omdat het Vlaams Belang de enige partij is die volmondig opkomt voor mensen zoals ik.”

De interviewer: “Mensen met een kwetsbare achtergrond voor wie het leven te snel gaat en die door de politiek zijn vergeten?”

Tony: “Nee, racisten.”

De interviewer: “Maar Tony, het is toch ook een stem tegen de gevestigde elite?”

Tony: “Ja, zo kun je het bekijken. De gevestigde elite die al dat bruin gespuis van ginderachter binnen sleept.”

De interviewer: “Je bedoelt dit natuurlijk niet racistisch. Je voelt een soort van knetterend onbehagen wanneer je door de buitenwijken van Schilde wandelt en je krijgt dit gevoel moeilijk gekanaliseerd wat resulteert in een stem voor het Vlaams Belang.”

Tony: “Ik bedoel het eigenlijk wel racistisch. Ik wil dat allochtonen het land worden uitgejaagd omdat ze een minderwaardig volk zijn. Het Vlaams Belang is de enige partij die dagelijks op hun kap zit.”

De interviewer: “Dat bedoel ik dus. Je hebt je hele leven hard gewerkt en nu kun je nauwelijks rondkomen. Dat maakt mensen zoals jou wanhopig. Het Vlaams Belang speelt handig op die zorgen in.”

Tony: “Goh, dat valt wel mee. Het is niet omdat je op het Vlaams Belang stemt dat je te dom bent om te beseffen dat het Vlaams Belang totaal geen zier geeft om sociale rechten. Al die vreemdelingen moeten gewoon buiten.”

De interviewer: “De sociale problemen hakken er diep bij je in. Je moet echt diep in de ellende zitten om op een partij te stemmen die het leven van bepaalde groepen in de samenleving onmogelijk wil maken.”

Tony: “Nee, dat is net de reden dat ik op het Vlaams Belang stem.”

De interviewer: “Ja, u hoort het. De bestaansonzekerheid zorgt ervoor dat het Vlaams Belang voor mensen als Tony de enige mogelijke keuze is op 9 juni.”

Presentatrice: “Bij ons in de studio zitten Mark Elchardus en Rik Torfs die al langer dan vandaag zeggen dat mensen die op het Vlaams Belang stemmen geen racisten zijn, maar dat er een breder ongenoegen schuilt onder hun stem.”