The Vremde Mirror

Tal van Belgische politici maken zich zorgen over de gevolgen van natuurbranden. ‘De kans neemt lichtjes toe dat klimaatverandering ook na onze vakanties een onderwerp van gesprek blijft. Oké, dat is te sterk geformuleerd. We kunnen het niet helemaal uitsluiten.’

In politieke kringen klinkt het dat wanneer natuurbranden zich in juli of de eerste helft van augustus voordoen, de gevolgen goed meevallen. ‘Politici zijn dan met vakantie en wanneer ze terug zijn, gaat iedereen gewoon weer over tot de orde van de dag zoals rentesneeuwballen of de UGent. Geen journalist die het dan in zijn hoofd haalt om over klimaat te beginnen.’

‘We hebben de klimaatverandering jarenlang onderschat’, geeft Sammy Mahdi toe. ‘We dachten dat wij de gevolgen pas zouden voelen na onze politieke carrière en dat het nu niet veel zin heeft om ons daar druk over te maken. Dat is een vergissing. De Hoge Venen smeulen nog na en morgen begint met De Tafel van Gert het talkshowseizoen al.’

‘Het komt inderdaad dichterbij, maar we mogen ook niet doemdenken’, vindt Theo Francken. ‘De kans is een beetje gegroeid dat klimaatverandering een onderwerp van gesprek blijft na onze vakanties. Het is verre van zeker, maar je kunt het ook niet helemaal uitsluiten. Vergeet niet dat we voor onze vakanties al met een recordaantal hittedoden te maken kregen en daar is redelijk geruisloos aan voorbijgegaan. Dus ja, waar maken we ons druk om?’

Toch vraagt Conner Rousseau zich af waar dit eindigt. ‘Nooit gedacht dat ik misschien in september de vraag moet beantwoorden wat we concreet aan het klimaat doen en wat dit voor de koopkracht betekent. Kun je in mijn vorige zin preciseren dat ik het heb over de koopkracht van de mensen? We moeten absoluut voorkomen dat klimaatverandering een thema wordt dat voortdurend aandacht vraagt. Dat is wat links wil.’

Frédéric De Gucht heeft vrijdagavond tijdens een optreden in Terzake benadrukt dat hij in de eerste plaats een roker is. Volgens Ivan De Vadder is dat een bewuste strategie. ‘Hij wil liever geassocieerd worden met een pakje sigaretten dan met de partij die hij leidt.’

Een opvallend moment in Terzake: Frédéric De Gucht die een sigaret opsteekt. Toen presentatrice Annelies Beck hem erop wees dat dit in de studio van Terzake verboden is en dat een partijvoorzitter dat zou moeten weten, reageerde De Gucht fel. ‘Ik ga niet ontkennen dat ik ook voorzitter van Anders ben. Daar leer ik mee leven. Maar laten we het daar vanavond niet over hebben. Ik zit hier als roker. Laten we het ook eens over mijn minder negatieve kanten hebben.’

Volgens Wetstraatjournalist Ivan De Vadder volgt De Gucht een logische strategie. ‘Hij wil liever geassocieerd worden met een pakje sigaretten dan met de partij die hij leidt. Dat is ook maar logisch. Wanneer je moet kiezen tussen twee identiteiten, kies je de identiteit die het minst schadelijk is.’

Intussen vreest de tabaksindustrie de gevolgen van De Guchts uitgesproken identificatie als roker. ‘Het imago van ons product kan ernstige schade oplopen wanneer hij er te nadrukkelijk mee geassocieerd wordt. Hopelijk beseft hij dat. We zijn nog niet in paniek. We willen gewoon vermijden dat de overheid beslist om foto’s van een rokende De Gucht op sigarettenpakjes te plaatsen.’

Zita beleeft zware tijden. Nu haar collega een week zonder smartphone zit, moet ze plots voor die tijd op zoek naar een nieuwe identiteit. ‘Ik wil mensen inspireren met mijn smartphoneloosheid, niet dat ze me imiteren.’

‘Je weet dat ik geen smartphone heb?’ Het is een vraag die Zita enkele keren stelt tijdens ons interview met haar. ‘Mensen vergeten dat weleens. Dan vragen ze of ik WhatsApp heb. Nee, ik heb geen smartphone, moet ik dan zeggen. Ik doe dat overigens altijd met de glimlach. Ik wil niet hautain overkomen. Al blijft het me verbazen hoe onalledaags het is om geen smartphone te hebben.’

Zita vertelt waarom ze geen smartphone heeft. ‘Ik vind het gewoon praktisch. Het geeft je een identiteit en daar houd ik wel van. Dat is natuurlijk niet het belangrijkste. Ik wil mensen laten zien dat een schermpjesloos leven ook mogelijk is en hen een spiegel voor hun neus houden hoe leeg hun leven wel is. Het is alleen nooit de bedoeling geweest dat ze me zouden imiteren.’

Dat is buiten collega Tine gerekend wier smartphone deze week wordt hersteld. ‘Vroeger was ik iemand zonder smartphone, nu ben ik een van de twee mensen zonder smartphone. Er wordt iets van me afgenomen waarvoor ik jaren heb gespaard. Dat voelt zeer onrechtvaardig, te meer omdat ik de kans niet heb gekregen me een nieuwe identiteit aan te meten.’

Zita stelt zich vragen bij de oprechte intenties van Tine. ‘Nu krijgt zij vragen hoe het voelt om zonder smartphone te leven. Volgens mij doet ze het voor de aandacht. Anders had ze net zoals elk weldenkend mens meteen een nieuw exemplaar gekocht.’

De Vlaamse regering verklaart haar stilzwijgen over klimaatverandering. Volgens de regering is het nooit de bedoeling geweest dat een Vlaamse regering zich zou bezighouden met zaken die daadwerkelijk nopen tot belangrijke beslissingen.

‘We hebben afgelopen zomer vaak naar het nieuws gekeken en gedacht hoe schrijnend de situatie is’, aldus Vlaams minister-president Matthias Diependaele. ‘Het dieptepunt zijn de hittedoden. Dat dit kan in een westerse maatschappij anno 2026, pfoeh. De verantwoordelijke bestuursorganen moeten stevig aan de tand worden gevoeld zodat we volgende keer beter zijn voorbereid.’

Diependaele schrikt als we naar de rol van de Vlaamse regering vragen. ‘Wat vraagt u me nu? We hebben er nooit voor gekozen om beslissingen te nemen die het verschil betekenen tussen leven en dood. Het valt op dat u niet de eerste bent die naar ons kijkt. Dan zeg ik dat je maar iemand anders had moeten kiezen. Vanwaar komt ook ineens het idee dat het ooit de bedoeling is geweest dat een Vlaamse regering zich met zulke gewichtige zaken zou bezighouden? Laten we aub realistisch blijven.’

‘We hebben genoeg met wat we nu hebben’, verzekert Diependaele. ‘Een verlieslatende luchthaven, subsidies, stel je voor dat mensen beschermen tegen klimaatverandering er ook nog bijkomt. Beseft u wel dat dat beslissingen met verstrekkende gevolgen vereist? Dan is echt al het plezier weg. En de sfeer is in de regering nu al soms om te snijden. Sorry, ik moet aan de draagkracht van mijn ministers denken. We hadden al niet gerekend op al de verantwoordelijkheid die we nu hebben.’

Diependaele wil tot slot onze lezers geruststellen. ‘We laten ons niet onder druk zetten. De Vlaamse regering zal klimaat niet als een relevant beleidstopic beschouwen. Zeg nooit nooit natuurlijk. Maar dat zal niet voor snel zijn. We kennen onze plaats. We laten ons niet verleiden om in elk maatschappelijk probleem een verantwoordelijkheid te zien. Daar waak ik streng op.’

De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat België op zijn onvoorwaardelijke hulp kan rekenen om de Hoge Venen te redden. ‘Het wordt de mooiste golfbaan ter wereld’, belooft hij.

‘De Hoge Venen hadden tot dusver altijd veel last van biodiversiteit en kwetsbare ecosystemen’, aldus Trump. ‘Ik weet niet wat dat betekent, maar het klinkt heel naar. De Hoge Venen zijn op de goede weg. Maar ze zijn er nog niet helemaal.’

Trump is fan van de Hoge Venen en ziet veel potentieel in het gebied. ‘Ik kan de Hoge Venen transformeren in een prachtige golfbaan. De prachtigste die er ooit in de wereld is geweest. Alleen staat er nog altijd veel van die vervelende zeldzame natuur overeind die je in Europa niet zomaar kunt verwijderen. Dat is een groot probleem. Zolang er natuur in de weg staat, kan er geen golfbaan komen.’

‘Om België een handje te helpen bij de wederopbouw van de Hoge Venen, stuurt de VS hulp’, kondigt Trump aan. ‘Wij droppen vandaag nog tonnen brandbaar materiaal op de Hoge Venen. Daarna zullen we de Hoge Venen gedurende een week dag en nacht bombarderen. Grondtroepen zullen tot slot in een weekje tijd de laatste struiken en andere vijandelijke elementen uitroeien. Het zal niet langer duren. Ik houd me aan mijn plannen.’

Trump wijst tot slot nog op een troef die de VS heeft: ‘Het Amerikaanse leger kent de omgeving een beetje. Al is er wel een verschil met de vorige keer. Nu staat Amerika aan de goede kant van de geschiedenis. Nu wel.’

Klimaatscepticus Siegrik hoopt dat de natuurbranden in de Hoge Venen door de mens zijn aangestoken. ‘Er zijn voorlopig nog geen harde bewijzen, maar laten we nu al niet alle hoop verliezen’, laat hij op X weten.

‘Natuurlijk heb ik graag snel zekerheid wie het heeft gedaan’, geeft Siegrik toe. ‘Ik heb er nog altijd goede hoop op dat iemand de brand heeft veroorzaakt. Iemand die een sigaret achteloos heeft weggegooid, zou het beste scenario zijn. Dan kunnen we rokers sensibiliseren als oplossing. Al kan ik met een pyromaan ook leven. Dan kunnen we die persoon hard aanpakken en vermijden we hoe dan ook dat mensen op X moeilijke verbanden gaan leggen.’

‘De onzekerheid zorgt ervoor dat mensen valse oorzaken gaan zoeken’, weet Siegrik. ‘Andere oorzaken dan de mens. Alle excuses zijn goed om het verband met menselijke activiteiten te ontkennen. Er zijn vast natuurlijke factoren zoals extreme droogte, hoge temperaturen, wind en brandbare vegetatie die natuurbranden faciliteren, maar dat mag ons niet in de verleiding brengen om de impact van de mens te ontkennen of te minimaliseren. Als je hem laat doen, is de mens in staat om in zijn eentje de hele planeet te verwoesten.’

Volgens Siegrik worden de natuurbranden steeds groter en heviger. ‘Eén brand kan toeval zijn. Natuurbranden komen ook nog eens vaker voor, ze verspreiden zich sneller en ze zijn moeilijker onder controle te krijgen. Dat is natuurlijk niet zomaar. Hier zit een menselijke factor achter. Met de klimaatverandering heeft dit niks te maken.’

Voetbalploeg Anderlecht gaat zijn naam en locatie veranderen om de kans op een terugkeer van Romelu Lukaku te vergroten. Anderlecht hoopt zo Lukaku aan zich te binden voor hij veertig wordt.

‘Waarom kiest Lukaku niet voor ons?’ vraagt het clubbestuur van Anderlecht zich af. ‘Wellicht omdat we een hele geschiedenis meeslepen. Doordat Anderlecht in onze clubnaam zit vervat, associëren mensen ons nog altijd met Anderlecht, terwijl we allang niet meer het Anderlecht van mei 2026 zijn.’

Het Anderlecht-bestuur heeft de boodschap begrepen. ‘De bestuurlijke stoelendansen, de sportieve malaises, de temperamentrijke fans die amok maken en ga zo maar door. Dat is niet wat een topper als Lukaku zoekt. We moeten de rust en stabiliteit bieden die een club uit de Turkse competitie kan bieden.’

‘Van naam en locatie veranderen is de enige realistische optie om Lukaku voor zijn veertigste aan te trekken. Op termijn kunnen we denken aan investeringen in ons sportief beleid, maar daar hebben we niet de beste ervaringen mee’, aldus het bestuur van de toekomstig gewezen club Anderlecht.

Dat bestuur wil niet expliciet toegeven dat de nieuwe locatie Brugge wordt en Anderlecht bijgevolg Royal Sporting Club Brugge zal heten. ‘Het klopt dat we op zoek zijn naar een locatie waar er plaats is voor de bouw van een nieuw stadion.’

De situatie in de Hoge Venen is zo ernstig dat de Vlaamse regering na een nachtelijk spoedberaad heeft besloten om vandaag nog een emmer gevuld met water naar de Hoge Venen te sturen. Om erop toe te zien dat de kostbare hulpbron efficiënt wordt benut, stuurt ze met de emmer water een emmerwatercoördinator mee.

‘Als goede buur laten we Wallonië in nood niet in de steek’, vertelt minister-president Matthias Diependaele. ‘We hebben tijdens een lange vergadering ons afgevraagd hoe we solidair kunnen zijn. Verschillende opties lagen op tafel: drie emmers zonder water, twee half gevulde emmers water en dus ook het uiteindelijke compromis, een emmer gevuld met water die wordt vergezeld van een emmerwatercoördinator.’

‘Een gedeelde zorg van de regeringsploeg was of elke druppel water wel op de juiste plek zou terechtkomen’, gaat Diependaele verder. ‘Het zou onverantwoord beleid zijn om met Vlaamse middelen zomaar Vlaams water rond te strooien. De Vlaamse emmer bevat inderdaad tien liter Vlaams water. Dat is heel wat. Als je zoveel Vlaams water krijgt, is het verleidelijk het te verkwisten.’

‘Door alleen een Vlaamse emmer met Vlaams water te sturen, weet je nog niet wat er met al dat Vlaams water gebeurt’, beseft Diependaele. ‘Daarom sturen we een emmerwatercoördinator mee die erop toeziet dat het Vlaamse water uitsluitend wordt benut wanneer vaststaat dat het Vlaamse water daadwerkelijk nodig is en die vooraf moet nagaan of de Waalse brand niet met minder Vlaams water uit de Vlaamse emmer kan worden bestreden.’

De hulpactie van de Vlaamse regering kan op veel kritiek rekenen. Diependaele zegt de kritiek te begrijpen. ‘We doen er echt alles aan om ons te wapenen tegen de Waalse spilzucht. Daarom vragen we Wallonië vriendelijk om na de bluswerken het resterende Vlaamse water, de Vlaamse emmer en onze emmerwatercoördinator naar Vlaanderen terug te sturen.’

‘We zullen onze hulp op termijn ook afbouwen’, belooft Diependaele. ‘Wallonië moet liefst op korte termijn zelf in staat zijn om voor haar eigen water in te staan. Vlaanderen kan niet eeuwig blijven bijspringen.’

De redactie van The Vremde Mirror vroeg zich al een tijdje af hoe het met Jommeke zou zijn. Wel, best goed eigenlijk. We zakten afgelopen donderdag af naar Sint-Gillis-bij-Dendermonde om hem een dag te volgen in zijn nieuwe leven als bouwvakker.

Het is al een tijdje stil rond Jommeke. De blonde god van weleer was het leven in de spotlights beu. ‘Alles wat ik deed, of het nu gaat om een reisje naar een land met sprekende vogels of om mijn amoureuze relaties met Annemieke, Rozemieke en de Koningin van Onderland, belandde uiteindelijk op straat. Ik heb altijd de stripauteurs gemeden, maar als ze een verhaal over je willen maken, doen ze dat.’

‘De hype rond mijn persoon ging erg ver’, illustreert Jommeke. ‘Op den duur was ik tafelspringer in de Tafel van Gert en mocht ik een talkshow presenteren op VTM. Dan weet je dat het tijd is om je terug te trekken uit het publieke leven. Zo vind je mij nu op een werf in Sint-Gillis-Dendermonde waar we renovatiewerken aan het verrichten zijn.’

Het zal velen verwonderen dat Jommeke na een carrière vol indrukwekkende vondsten de schaapjes nog niet op het droge heeft. ‘Ik heb in het verleden niet altijd de juiste financiële keuzes gemaakt. Met de wetenschap van nu had ik meer aan mezelf moeten denken. Maar ja, je kunt de klok niet terugdraaien.’

Jommeke heeft geen spijt. ‘Het is niet al goud wat er blinkt. Ik heb een rustig leven en weet hoe mijn dagen eruitzien. Heerlijk. Ik heb ook het geluk zeer fijne collega’s te hebben. Heb ik jullie al voorgesteld aan Anatool? Hij heeft een moeilijk verleden achter de rug, maar is nu helemaal op het rechte pad. Een zeer inspirerend verhaal, alleen is hij een beetje schuchter om met journalisten te praten.’

De dag vordert. Jommeke verricht zijn dagtaken en tijdens de middagpauze richt hij zich tot onze reporter: ‘Deze namiddag gaan Anatool en ik de kelder onder handen nemen. Daar valt niets te beleven. Jullie kunnen gerust naar huis vertrekken.’

Onze reporter bedankt Jommeke voor de fijne voormiddag en wenst hem het allerbeste in zijn nieuwe voorspelbare leven.

Update: sinds donderdagnamiddag is er niets meer van Jommeke en Anatool vernomen. Jommekes ouders, Marie en Theofiel, zijn zeer ongerust: ‘Ons Jommeke zou nooit zomaar vertrekken.’

Een Britse toerist klaagt in de pers erover dat de natuurgebieden in Zuid-Frankrijk geen rookzones hebben. Volgens John werd hij gedwongen om op eigen verantwoordelijkheid een sigaret op te steken te midden van de uiterst brandbare vegetatie.

‘Iedereen weet dat vuur en natuur in deze tijd van het jaar niet samengaan’, begint John (54) zijn betoog. ‘Iedereen weet dat door klimaatverandering bossen en natuurgebieden extra kwetsbaar zijn voor zware branden. Toch hebben de Franse autoriteiten geen rookzones ingesteld in de natuurgebieden. Ik snap niet dat rokers niet beter beschermd worden.’

John voelt zich in de steek gelaten. ‘Ik heb zeven sigaretten gepaft op mijn twee uur durende wandeling door een natuurgebied. Was mijn veiligheid gegarandeerd? Ik heb geen idee. Het was geheel op eigen risico. Dit had dramatisch kunnen aflopen voor mij. Ik heb van de stress tijdens mijn wandeling een extra sigaret opgestoken. Heel ongezond, al die stress.’

Eerder kwam John in het nieuws toen hij een algeheel rookverbod in een Spaans natuurgebied hekelde. ‘De overheid moet stoppen met mensen zo te betuttelen. We hebben genoeg gezond verstand om onze vrijheid verantwoord uit te oefenen.’