The Vremde Mirror

Nu het lage waterpeil cruises op de Donau en de Rijn in gevaar brengt, roepen toeristen op tot onmiddellijke klimaatactie. Volgens hen is het hoog tijd dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt, zodat ook toekomstige generaties nog kunnen genieten van cruises op de Donau en de Rijn.

Marcel en Leonie zijn er het hart van in: ‘We hebben de klimaatverandering recht in de ogen gekeken. Terwijl we aan het buffet zaten, liep ons cruiseschip ineens vast op een zandbank in de Donau. Mensen die de klimaatverandering nu nog minimaliseren en denken dat we onze levensstijl kunnen aanhouden, hebben het niet begrepen. Het is alle hens aan dek.’

‘Het is schrijnend hoe de mens zijn leefomgeving bevuilt en kapotmaakt’, zuchten ze. ‘De tijd van praten, excuses zoeken en hopen dat het vanzelf goedkomt, is voorbij. Als we nu niets doen, is er straks geen Donau of Rijn meer waar onze kinderen en kleinkinderen van kunnen genieten op een cruiseschip.’

‘En nee, het gaat niet over ons. We doen dit voor de toekomst van de generaties na ons’, benadrukken ze. ‘Wij redden ons wel. Op een camping in het zuiden van Frankrijk kunnen we ons desnoods ook vermaken. Maar daar mag je niet zomaar van uitgaan.’

Nieuwssite HLN.be schakelt de reacties onder berichten over minstens 72 migranten die overleden tijdens hun oversteek naar Ceuta bewust niet uit. ‘We vinden het belangrijk dat alle stemmen in het maatschappelijk debat die de dood van migranten toejuichen worden gehoord.’

‘Als grootste nieuwsmerk van Vlaanderen dragen wij een zware verantwoordelijkheid’, beseft de HLN-redactie. ‘We zenden niet alleen, maar we willen ook weten wat de Vlamingen die volgens het Facebook-algoritme geïnteresseerd zijn in migratie vinden van 72 dode migranten op de Middellandse Zee. Die interesse verraadt dat ze ook al hebben nagedacht over migratie. Het zou zonde zijn om die input verloren te laten gaan.’

‘Het ging er openhartig aan toe’, stelt HLN vast. ‘Meerdere personen gaven aan dat ze 72 doden nog te weinig vonden. Deze reacties kregen veel hartjes. Dat neemt niet weg dat er ook mensen de doden betreurden. Al reageerden deze profielen soms wel anoniem. Ook deze reacties kregen een paar hartjes. Door de reacties niet te modereren, krijgen we een eerlijk beeld van wat er leeft. En dat blijkt dus verrassend genuanceerd.’

‘Wij kiezen geen partij’, benadrukt HLN. ‘Elke reactie is even waardevol. Al zijn reacties van profielen die zich niet verbergen achter een schuilnaam een stukje authentieker en representatiever. En we stellen nu eenmaal vast dat mensen die 72 doden geen optimaal maximum vinden altijd met naam en toenaam reageren.’

‘Dit is voor herhaling vatbaar’, besluit HLN. ‘Dit gaat nu over migranten die verdrinken. Een stapje verder is de commentaarsectie open te laten bij berichten over menselijke tragedies of beter nog: over LGBTQ+-rechten. De mensen die bezorgd reageren over migratie doen dat vaak uit bezorgdheid over de westerse normen en waarden. Dat gaat dan vast veel positieve reacties opleveren!’

Er zijn twee reddingsboten onderweg vanuit België richting Ceuta om migranten uit de Middellandse Zee te redden. Om te vermijden dat er een aanzuigeffect ontstaat, zijn er boten gestuurd met een klein maar strategisch geplaatst lek.

De hulp van België voor Ceuta is relatief traag op gang gekomen. ‘Daar is een reden voor’, zegt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt. ‘Onze reddingsboten moesten we nog voorzien van een strategisch geplaatst lek. Zo zijn ze wel direct inzetbaar.’

‘We moeten drenkelingen helpen, zonder hen het gevoel te geven dat wij hun leven belangrijk vinden’, aldus Van Bossuyt. ‘Zo krijgen ze meteen een realistisch beeld van Europa. Dat is een hachelijke balanceeract. Een reddingsoperatie na een levensgevaarlijke oversteek kan algauw het signaal geven dat we mensen redden uit humaniteit, terwijl het gewoon over een administratieve afspraak gaat tussen de EU-landen en België zijn minimale deel doet.’

‘Omdat we zeker wilden zijn dat de reddingsboten geen valse verwachtingen scheppen, hebben we extra voorzorgsmaatregelen getroffen’, licht Van Bossuyt nog toe. ‘De snelheid van de boot is begrensd tot vijf kilometer per uur om het lek optimaal te laten functioneren en de boot zit zo oncomfortabel dat je spontaan in de zee zou springen.’

Na de hoogste oversterfte in Europa tijdens de hittegolf in juni heeft de federale regering dan toch gereageerd. Haar stilzwijgen blijkt geen domme vergetelheid, maar een doordachte strategie. ‘Burgers moeten zich aanpassen aan een overheid die onzichtbaar is in hete tijden. Dat is de ultieme vorm van klimaatadaptatie.’

‘Het is met tegenzin dat ik iets zeg over de hitte en de droogte, maar we merken dat ons zwijgen verkeerd wordt geïnterpreteerd’, zucht premier De Wever. ‘Sommigen denken dat wij geen visie hebben, terwijl wij ons hebben aangepast aan het veranderende klimaat en het land besturen alsof de klimaatverandering niet bestaat. Alleen zo leren burgers om niets van ons te verwachten. Dat is de ultieme vorm van klimaatadaptatie.’

‘Wie tijdens elke hittegolf verwacht dat de overheid maatregelen treft en een leidende rol neemt om mensen te beschermen, heeft zich nog niet aangepast’, aldus De Wever. ‘Er zijn blijkbaar nog altijd mensen die verwachten dat wij beslissingen nemen die een verschil kunnen maken tussen leven en dood. Maar dat zijn bijzonder hoge verwachtingen. Wij kunnen toch niet verantwoordelijk worden gesteld voor zulke fundamentele zaken?’

‘Er zijn burgers die het daar moeilijk mee hebben’, stelt de premier vast. ‘Je kunt blijven ontkennen dat wij niet in staat zijn levens te beschermen of je hieraan aanpassen. Het zal warmer en warmer worden. Beeld je in dat we tijdens elke hittegolf met ad-hocmaatregelen moeten komen. Almaar meer burgers verwachten gelukkig minder en minder van ons. Dat is bemoedigend voor de toekomst.’

Het moet niet altijd gemakkelijk zijn geweest om ondanks de hulpkreten geen plannen of investeringen te lanceren om burgers beter tegen de hitte te beschermen. ‘Dat was eigenlijk heel eenvoudig’, zet minister van Weerstand en Trekuwplan Theo Francken dit misverstand gelukkig snel recht.

De premier besluit dat deze verklaring geen precedent vormt: ‘We hebben het nu eenmalig toch gehad over de hitte. U begrijpt één keer, maar geen tweede keer.’

Klimaatrealist Boudrik vindt de berichten over de natuurbranden in Spanje tendentieus. ‘Hoeveel procent van Spanje is deze zomer afgebrand? Ik schat hooguit 0,1%. Aan dit tempo hebben we nog 999 jaar Spanje.’

‘Het is belangrijk om de feiten nuchter en rationaal te bekijken’, stelt Boudrik. ‘Dan kun je niet anders dan vaststellen dat al de reportages over Spanje over natuurbranden gaan, terwijl 99,9% van Spanje niet in de fik staat. Dat betekent dat we nog 999 jaar hebben om via innovatie en technologische vooruitgang een nieuw Spanje te creëren.’

‘Je zou denken dat dit als een succesverhaal wordt voorgesteld. Niets van dat. Door het alarmisme in de media voelen overheden zich verplicht de branden te bestrijden’, treurt Boudrik. ‘Stop met geloven in mirakels. Laat de branden rustig razen en investeer het bespaarde geld in een technologische oplossing. We hebben nog alle tijd. Oké, zo zou misschien 0,2% van Spanje per zomer afbranden. Of neem nog 0,5%, maar dan hebben we nog altijd tweehonderd jaar om Spanje te vervangen.’

Boudrik verliest de menselijke maat echter niet uit het oog. ‘Ik neem het mensen niet kwalijk dat ze natuurbranden associëren met verwoeste natuur en huizen die in de vlammen opgaan, verkoolde lichamen en uitgeputte brandweerlieden. Ik heb begrepen dat het bij betrokkenen zelfs gevoelens van verdriet en verlies kan opwekken. Dat neemt niet weg dat het erg onverantwoord is om maatregelen te treffen voor problemen waarvoor we later misschien een oplossing hebben.’

‘We moeten ook de vraag stellen of we Spanje echt nodig hebben’, vindt Boudrik. ‘Nu lijkt het alsof we niet zonder Spanje kunnen omdat we altijd een Spanje hebben gekend. De eerste generatie die zonder Spanje wordt geboren, gaat heus niet treuren om Spanje. Hetzelfde geldt overigens voor Frankrijk, Portugal, Italië, Griekenland, Marokko, Algerije, de Kalmthoutse Heide et cetera.’

Een Vlaams echtpaar dat moest worden geëvacueerd van hun camping in de Gironde vanwege de bosbranden laat het hier niet bij. Als compensatie voor de geleden vakantieschade steekt het echtpaar tien bomen in brand.

‘Natuurlijk voelen we ons bedrogen. Hoe zou je zelf zijn?’ aldus René en Suzy. ‘We hebben dertig bomen geplant omdat we met het vliegtuig naar Bordeaux zijn gevlogen. Dan is het maar wat rechtvaardig dat we tien bomen verbranden ter compensatie van onze vakantie die in rook is opgegaan. Een per gemiste vakantiedag per persoon.’

Het echtpaar begrijpt geenszins hoe het kan dat de regio zo onvoorbereid is. ‘Iedereen weet dat door de klimaatverandering de streek enorm gevoelig is voor natuurbranden in deze tijd van het jaar. Welke aanpassingen zijn er doorgevoerd? De natuur blijkt kwetsbaar voor natuurbranden en toch hebben wij geen weet van natuur die in de buurt van campings is verwijderd. Versta ons niet verkeerd, wij zitten heel graag in het groen. Maar het klimaat vraagt nu eenmaal offers van iedereen.’

René en Suzy duiden op de kaart aan waar ze de bomen in brand zullen steken. ‘Eventjes buiten het dorp is er een bos zoals je ziet. We gaan natuurlijk geen bomen in de Sahel of Antwerpen in de fik steken. Dat zou onverantwoord zijn. Het is ook een principiële kwestie. We willen onze vakantie zo lokaal mogelijk compenseren.’

Er wordt veel verwacht van de Argentijnse superster Lionel Messi in de WK-finale. Niet in de laatste plaats door Messi zelf. Hij droomt ervan dat Het Nieuwsblad hem een 8 op 10 geeft.

Argentinië verwacht een goal en een assist van Messi in de WK-finale. Messi, winnaar als hij is, legt de lat beduidend hoger: een 8 op 10 krijgen van Het Nieuwsblad. Op sociale media zijn er twee kampen. Het ene kamp vindt dat Messi de voeling met de realiteit aan het verliezen is. Het andere kamp prijst zijn ambitie en meent dat als iemand ertoe in staat is, dat het wel Messi is.

‘Een topsporter probeert zichzelf altijd uit te dagen en zijn dromen na te jagen’, aldus Messi. ‘En ja, mijn dromen zijn misschien moeilijk te bevatten. Een voetbaluitslag zegt nu eenmaal niet alles. Je kunt met 2-0 winnen na twee onverdiende penalty’s. Die willekeur doorprikt een voetbaljournalist van Het Nieuwsblad die 22 spelers tegelijk minutieus in de gaten moet houden en zelf nog nooit heeft gevoetbald op een hoger niveau dan tweede provinciale en zelf nooit trainer is geweest onmiddellijk.’

‘Ben ik de voeling met de realiteit kwijt als ik meer dan een 7/10 najaag?’ vraagt Messi zich af. ‘Als ik twee doelpunten maak en een assist lever en één keer de bal van mijn voet laat springen verdien ik uiteraard geen 8 op 10. Daar ben ik nuchter in.’ Messi heeft ook al een volgend doel voor ogen. ‘Een 8/10 krijgen van Het Belang van Limburg. Al is dat dit WK onmogelijk. Hopelijk hebben mijn privégenealogen volgend WK een Limburgse connectie gevonden.’

Onze planeet bereikt volgens wetenschappers dra een belangrijk kantelpunt. Aan het huidige productietempo zijn alle onthullingen over Ruben Van Gucht binnen drie maanden opgebruikt.

Volgens wetenschappers is Vlaanderen al jaren afhankelijk van onthullingen over Ruben Van Gucht. ‘Iedereen weet dat het schadelijk is en dat we er zo snel mogelijk van moeten verlost raken. Zodra een nieuwe onthulling wordt aangeboord, stijgt de consumptie echter naar nieuwe recordhoogten.’

‘De voorraad onthullingen over Ruben Van Gucht is niet onuitputtelijk’, zeggen de wetenschappers. ‘Je ziet nu al dat redacties steeds dieper moeten graven in het privéleven van Ruben Van Gucht om een nieuwtje bij elkaar te schrapen. We pleiten daarom voor een duurzamer beheer van de resterende reserves. Laat sommige onthullingen even liggen. Ook de toekomstige generaties hebben recht op ophef over Ruben Van Gucht.’

De wetenschappers erkennen dat media nu al oude onthullingen over Ruben Van Gucht recycleren alsof het nieuwe onthullingen betreft. ‘Dat recycleertempo moet wel fiks hoger. Een andere optie is om dingen die normaliter geen wetenswaardigheid zijn te verkopen als Ruben Van Gucht die een taboe doorbreekt. Theoretisch gezien kunnen media ook minder berichten over Ruben Van Gucht.’

Wetenschappers pleiten voor een versnelde transitie naar duurzame en trage nieuwsgaring. Dat is volgens HLN onmogelijk. ‘We zijn niet verantwoordelijk voor de dalende reserves aan onthullingen over Ruben Van Gucht. We vullen gewoon een vraag van de markt in. Als we minder onthullingen over Ruben Van Gucht produceren, gaan andere media ermee lopen en moeten wij aan journalistiek beginnen doen. Dat risico kunnen we niet lopen.’

Gianni Infantino, voorzitter van de FIFA, heeft al een week geen telefoontje ontvangen van Trump. ‘Dat betekent niet dat de FIFA op dit moment een stuurloos schip is. De FIFA start in afwachting daarvan gewoon met bombardementen op Iran’, kondigt Infantino aan.

‘Ik weet even niet goed wat de president van Amerika van me verwacht’, zegt een vertwijfelde Infantino. ‘Ik wil niks verkeerds doen, maar ik kan ook niet niets doen, snap je? In afwachting van een verhelderend telefoontje begin ik alvast met het bombarderen van Iran. Daar doe ik zeker niets fouts mee. Denk ik.’

‘Als we niet worden beïnvloed, is het onze verantwoordelijkheid om zelf iets geheel buiten onze bevoegdheid te ondernemen’, gaat Infantino verder. ‘Natuurlijk hoop ik dat er snel een staakt-het-vuren komt tussen Iran en de FIFA. Momenteel is het water tussen de partijen nog te diep. Om uit die impasse te geraken, heb je een ervaren bemiddelaar nodig. Een vredesduif. Een dealmaker. Ik hoop dat er zo iemand mij snel contacteert.’

Infantino erkent dat er nog andere opties op tafel lagen. ‘Een vanwege een rode kaart geschorste speler toch laten spelen. Dat zou tegen onze statuten zijn die dat alleen toelaten na duidelijke beïnvloeding. Dit schenden zou onze integriteit onherstelbaar schaden. Je mag er niet aan denken hoe groot de schokgolf wereldwijd zou zijn.’

‘De federale regering beseft als geen ander dat hittegolven met een flinke maatschappelijke kost gepaard gaan. Daarom gaan we op sociale media nieuwsartikels extra promoten die uitleggen hoe burgers zich beter tegen de hitte kunnen beschermen’, belooft minister van Klimaat Jean-Luc Crucke. De maatregel gaat in vanaf volgende zomer.

Volgens Crucke moet de maatregel ervoor zorgen dat Belgen beter voorbereid zijn op warme periodes. ‘Mensen die verschillende artikels lezen over de gevaren van hitte-eilanden kennen beter de gevaren van hitte-eilanden dan mensen die er niet over lezen. Met die wetenschap moeten we iets doen.’

Voor Crucke lijdt het geen twijfel dat de federale regering nieuwsartikels die mensen helpen om zichzelf te beschermen tegen de hitte moet promoten. ‘Als overheid hebben wij een zorgplicht. Dat wil zeggen dat we mensen niet aan hun lot kunnen overlaten. En ja, desnoods vraagt dit van alle regeringsleden ferme offers. Of denk je dat Theo Francken blij is dat hij jaarlijks een hitte-artikel van De Morgen op X moet delen?’

Crucke wil één ding preciseren: ‘Het gaat nadrukkelijk over nieuwsartikels die uitleggen hoe burgers actie kunnen ondernemen om zich te beschermen tegen de hitte. Accidentele berichtgeving over hittebeleidsopties valt buiten de scope. Burgers hebben nood aan wat zij concreet kunnen doen, in plaats van lectuur over dingen die er nooit komen.’

‘De toestand is inderdaad ernstig’, meent Crucke. ‘We kunnen niet doen alsof er niets aan de hand is. Het is belangrijk dat we onze verantwoordelijkheid nemen. Burgers verwachten dat van ons. En terecht.’