The Vremde Mirror

Een anonieme (tenzij we zin hebben in een proces aan ons been) politicus prijst de persvrijheid in België en Europa. ‘Ik snap de ongerustheid eerlijk gezegd niet. Ik kan helemaal zelf kiezen door wie ik mij laat interviewen en door wie niet.’

De politicus zegt enorm gesteld te zijn op de persvrijheid. ‘Het maakt het leven toch een stukje gemakkelijker dat ikzelf kan kiezen welke journalisten ik aan het lijntje houd en welke ik aan me bind door ze primeurtjes te geven. Soms pruttelt een journalist tegen wanneer mijn woordvoerder een na te lezen interview helemaal herschrijft. Gelukkig zitten de meeste journalisten helemaal niet op een rechtszaak te wachten.’

De ongerustheid over persvrijheid begrijpt hij allerminst. ‘De meeste journalisten snappen heus wel hoe het werkt. Natuurlijk zijn er altijd enkele die onder het mom van journalistieke vragen stellen je kritisch beginnen te bevragen. Maar dan schakel je toch gewoon een trollenleger in? Of doe je achteraf een telefoontje met hun baas op dwingende toon? Of neem je hun subsidies af?’

‘Al begrijp ik natuurlijk dat het beter is om ongelukken te vermijden’, stipt de politicus aan. ‘Dat is ook een verantwoordelijkheid van politici, vind ik. Daarom laat ik mijn woordvoerder persberichten schrijven waarin ik word geciteerd. Geen misverstanden, geen gedoe met vragen en journalisten hebben meteen de juiste informatie. Gewoon maar over te nemen.’

De politicus is wel verbaasd dat China en Noord-Korea zo laag op de ranglijst van persvrijheid staan. ‘Ik had nochtans altijd de indruk dat politici in deze landen zich nooit echt geremd voelen door kritische journalisten.’

Didier Reynders gebruikt de naam en afbeelding van de voormalige MR-minister Didier Reynders om zijn fans op te lichten via Facebook Messenger, Telegram en WhatsApp. Dat blijkt uit een gerechtelijk onderzoek.

Verschillende Belgen kregen onlangs een bericht van Didier Reynders via sociale media. Reynders gebruikt zijn eigen naam om fans via Facebook Messenger, Telegram en WhatsApp krasloten van de Nationale Loterij aan te bieden in ruil voor cash geld.

Reynders-fan Ludovic had gelukkig snel door dat hij communiceerde met de echte Didier Reynders. ‘Eerst denk je natuurlijk: dit zijn criminelen die me om de tuin proberen te leiden. Alleen beschikte dit account wel over zulk gedetailleerde informatie over het leven van Didier Reynders die alleen kan komen van Didier Reynders of een gerechtelijk onderzoek over Didier Reynders. Zo wist ik: opletten geblazen. Dit kan weleens de echte Didier Reynders zijn.’

Andere fans zoals François en Juliette vragen zich af hoe ze zo dom konden zijn. ‘We dachten dat het om een nepaccount ging, dus we vertrouwden het. Het account beloofde dat we de Lotto zouden winnen. Nu zijn we 10.000 euro cash geld kwijt voor 1.250 euro gekraste winst. Noem ons naïef, maar het is echt moeilijk om de echte Didier Reynders te onderscheiden van doordeweekse accounts die mensen oplichten.’

De politie bevestigt de verhalen en raadt aan voorzichtig te zijn. ‘Maak nooit geld over aan een persoon die Didier Reynders beweert te zijn. Het kan weleens echt Didier Reynders zijn.’ De politie zegt wel dat alle getroffen fans van Didier Reynders zijn opgespoord. ‘We hebben er gisteren tussen 10.22 en 10.26 onze handen vol mee gehad.’

Natuurlijk mag je dromen. Je bent jong en je denkt dat je de hele wereld aan kunt. Alleen Liam, je bent 22 en het mag wel wat realistischer op jouw leeftijd. Liam is student communicatiewetenschappen en wil journalist worden, maar heeft geen Instagramaccount.

Medestudenten van Liam begrijpen het niet hoe hij journalist denkt te worden: ‘Liam beweert dat hij zelf verhalen wil zoeken. Maar dan wel zonder Instagram. Hoe gaat hij dan nieuws vinden? Gaat hij soms mensen bellen?’

Een docent communicatiewetenschappen die het vak journalistieke basisvaardigheden geeft, vreest dat Liam het einde van de opleiding niet zal halen. ‘Mijn vak doet hij al voor de zevende keer opnieuw. Voor de paasvakantie moesten de studenten in een kwartier drie online stukken schrijven over het privéleven van Ruben Van Gucht. Alle studenten slaagden. Alleen Liam was na dat kwartier nog altijd op zoek naar een relevante insteek. Tja.’

Op verschillende redactievloeren wordt er bezorgd gereageerd. Bij HLN vrezen ze dat iedereen journalist kan worden. ‘We willen mensen die direct klaar zijn voor het vak. Het kan niet de bedoeling zijn dat we nieuwe journalisten moeten uitleggen hoe ze een Instagrampost van een BV moeten overschrijven. Dat zou de teloorgang van het vak zijn.’

Ook de faculteit communicatiewetenschappen is bezorgd over Liam. Leren ze uit zijn casus en gaan ze studenten zonder een Instagramaccount weren? ‘Nee nee, het zorgwekkende aan dit verhaal is dat een student communicatiewetenschappen weet wat hij met zijn leven wil doen.’

Bij een gerichte controle heeft de politie meerdere nep Pano-reportages in beslag genomen. Volgens de eerste beeldenanalyse gaat het uitsluitend om reportages die een maatschappelijke wantoestand aan de kaak stellen. De politie vermoedt dat het gaat om werk van een gecoördineerde sociale bende.

De grote hoeveelheid Pano-reportages werd aangetroffen in een voertuig dat op weg was in de richting van Brussel. Aan het stuur zat een straathoekwerker met naast hem een vrouw die al drie jaar lang droomt van een job in de culturele sector. De politie heeft hen opgepakt op verdenking van de productie van namaakgoederen, maar denkt dat ze slechts kleine garnalen zijn in een groter solidariteitsbendenetwerk.

‘Dit is duidelijk geen werk van toevallige enkelingen’, aldus de politie. ‘We hebben hier te maken met geëngageerde professionals met een sterk rechtvaardigheidsgevoel en een verontrustend grote kennis van structurele problemen in onze samenleving die opereren in een strak georganiseerd maatschappelijk middenveldkartel. Ze waren op weg naar het Vlaams Parlement, maar werden door ons tijdig onderschept. Alle namaakreportages zijn in beslag genomen en vernietigd.’

‘De beelden van de sociale wantoestanden zijn beelden van de realiteit waardoor je amper het verschil ziet met een echte Pano’, waarschuwt de politie. ‘Uit maatschappelijk verantwoorde overwegingen de indruk wekken dat het gaat over een Pano-reportage om politiek de aandacht te vestigen op een sociale wantoestand, is gewoon misleidend. Het is niet alleen vals, maar ook gevaarlijk. Als dit werd uitgezonden, dan hadden we te maken met een maatschappelijk onbehagen van 24 tot mogelijk zelfs 72 uur.’

‘Je mag er niet aan denken aan wat als deze georganiseerde empathiebende wel het parlement had bereikt’, aldus Vlaams minister-president Matthias Diependaele. ‘We zijn aan het ergste ontsnapt: aan parlementaire vragen over kinderarmoede, toxische stoffen die onze industrie produceert en voor het grote publiek nog onbekend zijn of politici die sociale organisaties verdacht maken.’

Premier Bart De Wever begrijpt de zorgen over het onderhoud van de kerncentrales die de federale regering wil overnemen niet: ‘Sommigen doen alsof het een gerechtsgebouw is.’

‘De ongerustheid mag iets consequenter’, vindt premier De Wever. ‘Gerechtsgebouwen beheren we ook zelf. En daar kraait geen haan naar. Bij kerncentrales is het ineens een probleem, terwijl je het onderhoud daarvan echt niet kunt vergelijken met een gerechtsgebouw. Als er iets mis is met kerncentrales hebben we noodprocedures. Bij een probleem met een gerechtsgebouw heb je in het meest kritieke geval een open brief in De Morgen.’

‘De onderhoudsproblemen vallen evenmin te vergelijken’, aldus De Wever. ‘Bij gerechtsgebouwen spreken we echt over complexe problemen zoals lekkende daken, kapotte koffiezetapparaten en duizenden dozen vol papieren dossiers die niet nat mogen worden. Begin daar maar eens aan. En dan nog gezwegen van scheurtjes in muren, infrastructuur die ineens voor jaren buiten gebruik is en bewakingssystemen die saboteurs niet buiten de deur kunnen houden.’

‘Er is dus geen twijfel mogelijk dat we de kerncentrales goed zullen onderhouden’, besluit De Wever. ‘Dat kunnen we perfect aan. Een kerncentrale is geen gerechtsgebouw, laat staan een brug van een Vlaamse gewestweg of een fietspad in Lubbeek. Hopelijk stelt dat een beetje gerust.’

Het Hantavirus dwingt media ertoe om buiten hun gebruikelijke adressenboekje experts te zoeken. Zo nodigden ze deze week viroloog Steven uit. ‘Het is misschien de enige kans in mijn leven om in de media te praten over virusuitbraken.’

‘Een viroloog krijgt maar zelden, eigenlijk vrijwel nooit, de kans om voor een breed publiek te spreken over zijn passie en uit te leggen wat virussen, pandemieën en incubatieperiodes zijn’, aldus Steven. ‘Die kans heb ik met beide handen gegrepen. Ik heb er stiekem ook een beetje van genoten. Het is niet dat ik elke dag op televisie kom.’

Volgens ex-kolonel Roger Housen is het een beetje stom toeval dat de media Steven hebben opgepikt. ‘Ik kon helaas niet. Ik had misschien andere dingen gezegd, maar over het algemeen heeft hij dat goed gedaan. Je zou zeker niet zeggen dat het zijn eerste keer in de media is.’

‘Als iemand met de ervaring van Housen dat zegt, daar word ik stil van’, aldus Steven. ‘Maar ik moet ook eerlijk toegeven dat ik thuis heel hard heb geoefend om wetenschappelijk complexe materie zo behapbaar mogelijk te vertalen zodat iedereen met een schermpje heel boos kan worden. Ik heb zelfs doodsbedreigingen ontvangen. Een unieke ervaring, moet ik zeggen.’

Heeft Steven nog dromen in de media? Hij moet niet lang nadenken. ‘In een talkshow zitten. Ik weet dat dat onhaalbaar klinkt, ik ben natuurlijk geen militair expert. Maar je weet nooit. Wat om die droom te verwezenlijken nodig is? Geen idee eigenlijk.’

Alsof het gisteren was. Op deze 8 mei 2100 is het 75 jaar geleden dat Marc voor het eerst een veggiemaaltijd bestelde op zijn werk. Dit hield hij een jaar vol tot hij begin mei 2026 vernam dat de aarde maar tot maximaal 3,5 °C opwarmt in 2100. De jaarlijkse herdenking hiervan is helaas afgelast vanwege extreme meihitte.

Ondanks de spijtige afgelasting van de jaarlijkse herdenking verspreidde Vlaams minister van klimaatalarisme Erik Torfs een pakkend eerbetoon op het sociale medium Trolly, het vroegere X. ‘Zoals elk jaar herdenken we de pijnlijke opofferingen en zinloos leed van onze voorvaderen in de naam van het klimaat. Dit is in het bijzondere ter ere van Marc, die een jaar elke woensdag balletjes in tomatensaus heeft gegeten zonder balletjes. Opdat wij nooit zouden vergeten.’

‘Marc vocht voor ons welzijn, voor onze vrijheid, voor onze toekomst’, duidt Torfs zijn eerbetoon telefonisch. ‘En waarom? Omdat hij dacht dat de planeet meer dan 3,5 °C zou opwarmen en de Zuidpool en wat voorheen de Noordpool was helemaal zouden smelten. Al die offers voor 3,2 °C opwarming en in Europa amper een graadje meer.’ Dat Torfs als minister een vleesconsumptieverbod oplegde, vindt hij niet relevant. ‘Dat is uit dierenleedoverwegingen. Dat is iets helemaal anders.’

‘En dan moeten we beseffen dat Marc nog geluk heeft gehad’, gaat Torfs verder. ‘Hij was vanaf de zomer van 2026 van plan om met de fiets naar het werk te gaan. Met de fiets. Gelukkig kreeg hij begin mei 2026 dat verlossende bericht. Stel je voor dat je in deze hitte en de wekelijkse waterbommen moet fietsen. Om maar te zeggen hoeveel moed hij toonde voor zijn nazaten.’

Vlaams klimaatalarmismeminister Torfs besluit hoe jammer hij de afgelasting vindt. ‘Nu de hitte, vorig jaar overstromingen en vijf jaar geleden was het zo droog dat we water uit de Westhoek moesten drinken. Het is voor de derde keer in vijf jaar dat door een spijtig weertje deze herdenking moet worden afgelast. Je zou het op den duur nog aan iets anders toeschrijven dan dom toeval.’

De Vlaamse regering heeft een drinkwaterplan klaar dat de unieke pesticidencombinaties in het Vlaamse drinkwater beter moet beschermen. ‘Vooral de uitsluitend in de Westhoek te vinden pesticidencombinaties staan zwaar onder druk’, beseft minister van Omgeving Jo Brouns.

‘De zeldzame pesticidencombinaties zijn het resultaat van een jarenlange interactie tussen landbouw, water en bodem’, vertelt Brouns. ‘Maar ze zijn oh zo kwetsbaar. Vooral de mens is een bruut gevaar. Die wil zuiver drinkwater en tolereert almaar minder vervuiling. Met alle gevolgen van dien natuurlijk voor de pesticidencombinaties die ons drinkwater zo uniek maken.’

Brouns meent dat er een grootschalige pesticidenzuivering aan de gang is. ‘Het klopt dat al die pesticiden op de markt te vinden zijn, maar nergens worden ze zo gecumuleerd als in het Vlaamse drinkwater. We spreken over uiterst kwetsbare ecosysteempjes. De minste zuiveringspoging leidt tot een verstoring in en zelfs een mogelijk uitsterven van uiterst zeldzame pesticidencombinaties. Vooral de pesticiden in het drinkwater in de Westhoek staan onder zware druk. Willen we echt die weg op?’

‘Ik bescherm alles wat kwetsbaar is’, zegt Brouns stellig. Hij begrijpt dat pesticidenminimumnormen niet de populairste maatregel zijn. ‘Regels zijn nooit leuk. Maar ze zijn nodig om te beschermen wat ons zo dierbaar is. Soms botst dat met het gebruikelijke politieke kortetermijndenken. Als minister van leefmilieu ken ik gelukkig mijn rol en verantwoordelijkheid.’

Vlaamse kleuters scoren hoog op het herkennen van opgebrande kleuterleerkrachten. Ook zijn ze goed in het herkennen van overwerkte kleuterleerkrachten, afgematte kleuterleerkrachten en mediageile ministers. Dat blijkt uit OESO-onderzoek.

Vlaamse kleuters blijken in heel veel dingen bijzonder goed: overwerkte en afgematte kleuterleerkrachten herkennen, mediageile ministers herkennen en hersendode ouders herkennen die op hun smartphone aan het scrollen zijn. Buitengewoon goed scoren ze op het vlak van het herkennen van opgebrande kleuterleerkrachten.

Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir kan de hoge score niet verklaren, maar is trots dat haar beleid werkt. ‘We scoren zelfs beter dan de Scandinavische landen.’ Onderwijsexperts erkennen dat het onderwijsbeleid loont. ‘Dat kleuters zo goed zijn in het inschatten van emotionele uitputting, wijst op een leeromgeving waar die signalen consistent aanwezig zijn. Ere wie ere toekomt, dat is te danken aan een beleid dat inzet op zoveel mogelijk kleuters per kleuterleerkracht.’

Jordy is een van de Vlaamse kleuters die meedeed aan de internationale studie. ‘Ik kreeg tien foto’s van ziek vermoeide mensen te zien. Makkie dus, alle tien aangeduid. Al was de vierde foto wel een instinker. Even bekroop me het gevoel dat de vrouw op de foto zonder fouten kan schrijven. Ziezo, jullie hebben nu een semilollige quote waar jullie likes mee kunnen scoren. Krijg ik nu als beloning een chocoladekoek en twee lolly’s, dus vijf snoepjes?’

Minister Demir roept niet alleen hoera. ‘Waar Vlaamse kleuters minder goed in zijn, is ballonnetjes oplaten. Die halen zelden tot nooit de media. Dat moet echt beter.’

Voetballers die hun mond bedekken om discriminerende uitspraken te verhullen, kunnen op het WK voetbal een rode kaart krijgen. Terecht volgens Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken. ‘Ook in onze partij is er geen enkele plaats voor wie racistische uitspraken met de hand voor de mond doet. Dat is echt geen zicht en het is ook heel onbeleefd.’

‘Ik heb gelukkig nog nooit een Vlaams Belanger betrapt die met zijn hand voor de mond een discriminerende uitspraak doet’, meent Van Grieken. ‘Ons interne beleid is dan ook heel duidelijk en strikt op te volgen. Wie zich niet kan bedwingen om zijn hand naar zijn mond te brengen, wordt uit de partij gezet vergezeld van het dwingende advies om een lidkaart van N-VA of Vooruit aan te schaffen.’

‘Het is in de eerste plaats een principiële kwestie’, aldus Van Grieken. ‘Je moet uitkomen waar je voor staat. Doe je dat niet, ben je een lafaard. Maar het is ook een kwestie van esthetiek en fatsoen. Met je hand voor je mond praten is hoe dan ook geen zicht. Met je hand voor je mond racistische uitspraken doen, is bovendien erg onbeleefd. Hoe kunnen je gesprekspartners je dan verstaan? Noem me te goed opgevoed, maar dat getuigt van weinig respect.’

In navolging van de voetbalwereld zal Vlaams Belang een voorstel indienen dat discriminerende uitspraken doen met de hand voor de mond in zowel het Vlaams Parlement als de Kamer verbiedt. ‘Zo willen we een minimum aan respect en etiquette in het parlement brengen’, aldus Van Grieken die zichzelf verdedigt. ‘Ik censureer helemaal niemand. Er zijn nu eenmaal grenzen aan het vrije woord.’