The Vremde Mirror

De Belg Bart De Wever (de man op de foto) maakt grote sier in de Europese politiek. Maar is hij ook klaar voor de Belgische politiek? Volgens bronnen rond De Wever wil hij het op termijn ook in België proberen.

Wie de Europese politiek een beetje volgt, heeft vast van zijn naam al eens gehoord. Bart De Wever maakt er volgens velen een goede beurt in belangrijke dossiers over uiteenlopende thema’s. Dat doet onherroepelijk de vraag rijzen of hij het niet alleen kan in de EU, maar ook in institutioneel complexe contexten. De Wever zou alvast openstaan voor de Belgische politiek. Al wil hij geen stappen overslaan in zijn carrière.

Politicologen houden De Wever met de voetjes op de grond. ‘Je kunt de EU echt niet met België vergelijken’, aldus EU-kenner Hendrik Vos. ‘De EU bestaat uit 27 lidstaten, België zit met drie gemeenschappen, drie gewesten, Brussel, Sammy Mahdi en Georges-Louis Bouchez. We zien het vaak dat politici die in België kleurloos zijn op Europees niveau flink hun streng trekken of Charles Michel heten. Maar kunnen Europese zwaargewichten ook een factor van betekenis zijn in België? Dat weten we niet.’

Het is ook de vraag of zijn Europese reputatie De Wever in België niet in de weg zal zitten. De Vlaams-nationalistische partij N-VA anticipeert op zijn komst in een persbericht: ‘De Wever is zo’n typische morele superieure kosmopolitische eurofiel die niet weet wat er echt onder de mensen leeft. We moeten niet meer macht aan de EU geven, maar als Vlaanderen onze soevereiniteit, identiteit en cultuur opeisen. We zijn er gerust in dat de Vlaamse kiezer hem snel weer naar Europa zal jagen.’

Vlaams minister Zuhal Demir is bezig aan een pakket maatregelen om de eeuwige minister een halt toe te roepen. Haar collega-ministers vallen uit de lucht bij het voorstel, maar reageren positief. Alleen het kabinet van Ben Weyts was niet bereikbaar voor commentaar.

‘Er is niks met minister zijn in opeenvolgende regeringen’, benadrukt Demir. ‘Het wordt wel een probleem wanneer ministers jaren aan een stuk opduiken in regeringen zonder wezenlijke progressie te boeken, laat staan concreet beleid te voeren. De samenleving moet niet opdraaien voor ministers die in hun derde legislatuur nog op zoek zijn naar zichzelf en het ministerschap als een kans aangrijpen om het echte leven uit te stellen.’

‘Dat kost de belastingbetaler niet alleen handenvol geld, ook zijn hun opvolgers bijna een hele termijn bezig met lijken uit kasten te ruimen, wat hen belet zinvol beleid te voeren’, gaat Demir verder. ‘Het systeem laat deze ministers nu in de steek. Het ministerschap wordt voor sommigen een levensstijl. We kunnen hen niet blijven een duwtje in de rug geven en met fluwelen handschoentjes behandelen. Zo gaat het er in het echte leven ook niet aan toe. Op een gegeven moment houdt het op. Het moet ergens toe leiden.’

Daarom zullen ministers in januari en juni concrete maatregelen moeten voorleggen. Die worden gequoteerd op maatschappelijke meer- en minwaarde. Afhankelijk van de impact kunnen ze vrijstellingen krijgen voor de volgende evaluatiemomenten. Als ze twee keer na elkaar niet slagen, worden ze vervangen. ‘Ze moeten echt iets verwezenlijken’, stelt Demir. ‘Daarmee bedoel ik niet in de krant komen met forse aankondigingen die niemand van de betrokkenen zag aankomen. Zo kan ik het ook.’

Demir meent zelf dat haar voorstel haar niet in de problemen brengt. ‘Absoluut niet. De impact van mijn beleid is groot. Zo heb ik pas een voorstel gelanceerd om eeuwige ministers aan te pakken. Hiermee trek ik op zijn minst het leven van één minister uit het slop. Zo zit ik op zijn minst de komende drie jaar safe.’

6% of 12% btw op koffiekoeken? De federale regering snapt dat het huidige systeem absurd is en heeft gelukkig een nieuw uniform systeem bedacht. Bakkerijen moeten 12% btw op koffiekoeken aanrekenen, tenzij ze voetbalploeg Francs Borains sponsoren.

‘Voor 12 uur 6%, na 12 uur 12%. Een gebrekkig compromis’, geeft MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez toe. ‘De MR had als voorstel om het btw-tarief progressief in de dag te laten oplopen voor werklozen. Per uur zou de btw met 1% stijgen en na 12 uur met 2%. Een werkloze die tussen 6 en 7 uur koffiekoeken koopt, zou zo 7% btw moeten betalen, die dat doet tussen 11 en 12 uur 12%. Een geweldige activeringsmaatregel om werklozen op tijd uit hun nest te jagen.’

‘De socialisten lagen natuurlijk dwars’, foetert Bouchez. ‘Dus stelden we een grens in voor iedereen. Maar goed, wij hebben ook recht op weekend, zei ik. Daar waren alle coalitiepartners het gelukkig onmiddellijk mee eens. Dus daarom was de grens 12 uur en niet 9 uur zoals eerst op tafel lag. Zo troffen we nog altijd de hardnekkigste werklozen.’

‘Deze draak van regelgeving wordt op mijn vraag geschrapt ten bate van fiscale eenvoud’, zegt Bouchez. ‘Bakkerijen die willen genieten van verlaagd btw-tarief moeten een sponsordeal sluiten met Francs Borains, hun logo vervangen door het logo van Francs Borains en de merchandise van Francs Borains verkopen. Dat zal strikt worden gecontroleerd om misbruiken te voorkomen.’

‘De tijd van willekeur, specifieke afwijkingsregels onder druk van lobbyisten en PS-favoritisme is voorbij’, besluit Bouchez. ‘Iedereen gelijk voor de wet. Bakkerijen hebben zelf de vrije keuze: deel uitmaken van een ambitieus en sportief project of die stompzinnige 12% btw moeten aanrekenen. Zoals gezegd zijn ze daar volledig vrij in.’

2025 was het derde warmste jaar op deze planeet sinds de start van de metingen. Voor de federale regering geen reden tot bezorgdheid. ‘Integendeel, het is een momentopname. Volgend jaar is 2025 alweer uit de top 3 geknikkerd.’

‘Dat 2025 het derde warmste jaar sinds de metingen is, lijkt op het eerste gezicht een feitje waarover we ons zorgen moeten maken’, beseft federaal minister voor Klimaat Jean-Luc Crucke. ‘Als we nuchter naar de cijfers kijken, blijkt die vrees gelukkig ongegrond. Volgend jaar staat 2025 al niet meer in de top 3, over tien jaar niet meer in de top 10 en over twintig jaar gaan we eens goed lachen met het feit dat we 2025 warm vonden.’

‘Het is eigen aan de mens om records te verbreken’, kadert Crucke. ‘Dat is nu eenmaal de vooruitgang. Daar kunnen we niet veel aan veranderen. We hebben wel controle over onze mentaliteit en ons gedrag. We maken ons nu zorgen om dat ene warme jaar na het andere en nog het andere. Maar wat als we met zijn allen beseffen dat 2025 in het licht van de toekomst eerder een fris jaar is? Ik zeg het je: achteraf gaan we onszelf stom vinden dat we zo veel zorgen hadden over ‘het warme jaar’ 2025.’

Al wil hij de heersende ongerustheid over het klimaat ook niet groter maken dan ze is. ‘In de politiek en de media is er gelukkig een grote consensus dat ‘warmste jaren ooit’ niet veel aandacht verdienen. Nog niet alle burgers voelen zich gesust, maar de meeste gelukkig wel.’

‘Het zou belachelijk zijn om klimaatbeleid te beginnen voeren vanwege een warm jaar dat over tien jaar een doorsnee jaar is’, besluit Crucke. ‘Er zijn zo veel klimaatrecords. Elk jaar meer en meer. Het houdt gewoon niet op. Moet dat elke keer een signaal zijn om als regering het klimaat ernstig te nemen? Zo blijven we bezig.’

Op een persconferentie voor het WK veldrijden in Hulst schat topfavoriet Mathieu van der Poel de kansen van de tegenstand in. ‘De Belgen hebben een sterk blok op dit parcours. Ik verwacht de grootste dreiging van dronken Manu. Al wil ik dronken Eddy ook niet onderschatten en dronken Eddy (2) evenmin.’

‘Het is niet omdat ik elke cross heb gewonnen waar ik startte dat ik al wereldkampioen ben’, aldus een nuchtere Mathieu van der Poel, die met respect naar de tegenstand kijkt. ‘Ik onderschat de concurrentie zeker niet. Het zou oneerbiedig zijn om hen geen enkele kans toe te dichten. De Belgen komen met een sterk blok naar Hulst. Vooral van dronken Manu verwacht ik veel gevaar.’

‘We kennen zijn kwaliteiten’, analyseert Van der Poel. ‘Als hij in zijn functie als HR-manager bij een groot bedrijf een saaie week achter de rug heeft, kan hij in het weekend extra gevaarlijk uit de hoek komen. Je zag hem tijdens de kerstperiode ook groeien. Hij begon steeds vroeger met indrinken, waardoor hij een stuk constanter is geworden. Dat maakt hem gevaarlijk. Zeker op een WK stijgen dit soort gasten altijd boven zichzelf uit.’

‘Als hij een mindere dag heeft, kunnen de Belgen ook rekenen op dronken Eddy en dronken Eddy (2)’, beseft Van der Poel. ‘Dat zijn mannen met ervaring. Die weten hoe ze zich moeten voorbereiden op een WK. Die staan er misschien niet meer elke week, maar hebben wel het volume om me het knap lastig te maken. Vooral in de technische zones kunnen ze verraderlijk zijn met abrupt overstekende bewegingen en gevaarlijke worpen. Het belooft dus een erg spannend WK te worden.’

Er wordt Van der Poel ook gevraagd naar de kansen van Thibau Nys, Toon Aerts, Michael Vanthourenhout en Niels Vandeputte. ‘Oei, hoe moet ik dat weten? Daarvoor heb ik deze winter te weinig van hen gezien. Hun drinkcapaciteiten ken ik niet. Met hen houd ik daarom niet echt rekening, maar ze mogen me verrassen.’

In Nederland wordt er bijzonder teleurgesteld gereageerd, nu de onder Nederlanders populairste Belgische attractie betalend wordt. Het zogenaamde wegenvignet zou vanaf 1 januari 2027 worden ingevoerd.

‘Alle pleziertjes van het leven moeten tegenwoordig worden gecommercialiseerd’, zucht Jaap. Hij is een fervent gebruiker van de Belgische wegen. ‘Die zijn altijd een verrassing. Voor die beleving moeten wij nu eenmaal de grens over. In Nederland kennen we dat niet.’

De Belgische overheden verantwoorden de keuze: ‘Onze weginfrastructuur lijdt onder haar populariteit. Dan hebben we het voor de duidelijkheid niet over de putten, hobbels en scheuren in de wegen. Mensen staan op de meest ongebruikelijke tijdstippen uren aan te schuiven om een beetje van het Belgische wegdek te voelen. Dat neemt een stukje van de authenticiteit van de beleving weg. Dat willen we de mensen teruggeven.’

Al is er bij sommige Nederlanders zoals Loes ook begrip voor het Belgische standpunt. ‘In een pretpark betaal je ook om door elkaar geschud te worden en je maaginhoud in je kleine teen te voelen. Alleen verlaat je een pretpark minder geradbraakt, minder mottig en minder dood. En Belgische wegen zouden dan gratis zijn. Niet zo logisch, als je het eerlijk beschouwt.’

‘Sommige Nederlanders zeggen naar de bergen te gaan en gaan in feite een weekje rijden over Belgische wegen. Dus in dat opzicht is het nog altijd goedkoper’, relativeert Loes nog. Jaap en Loes zijn over één zaak ongerust: wat er met het geld zal gebeuren. De Belgische overheden stellen gerust: ‘België heeft begrotingsputten genoeg. Het zal naar alles gaan behalve het onderhoud van onze weginfrastructuur.’

Eduard heeft zich op sociale media fel uitgesproken tegen de softe wijze waarop Europa Trump behandelt. ‘Trump is een gevaar voor de economie, de groei en de aandeelhouders. Als dit geen reden is om je krachtig uit te spreken, wanneer maak je dan wel een vuist?’

‘Hoe kun je nog zo mild reageren op Trumps gedrag?’ vraagt Eduard zich af. ‘Hij is een gevaar voor de groei, de economie, de aandelenmarkten, de kapitaalmarkten, de stabiele economische vooruitzichten, het vestigingsklimaat en alles wat ons zo lief is. We mogen dit niet normaliseren. Dat heeft niks met links of rechts te maken. Dit raakt aan de fundamentele kern van wie we zijn als samenleving.’

Eduard hoopt dat hij niet de enige is die niet langer zwijgt. ‘Wanneer Amerikaanse presidenten voor instabiliteit dreigen te zorgen op de financiële markten, sta ik op. Dat is het principiële kantje aan mij. Dat wil ik niet kwijt. Dat maakt me de mens die ik ben. Vinden mensen me moreel verheven? Het zij zo. Ik kan mezelf wel in de spiegel kijken. Trump gaat tegen alle waarden in waar ik voor sta: stabiele groei, economisch rationele besluiten en een flink dividend voor aandeelhouders.’

De beurzen kregen onmiddellijk een boost nadat Trump zijn laatste plannen introk. ‘Als dat je tegenhoudt om tegen Trump te ageren, heb je het echt niet begrepen. Een typische wereldvreemde kop-in-het-zandreactie. Hoeveel signalen hebben we nog nodig? Besef: Trump kan met één ondoordachte uitspraak de beurskoers van de dag wijzigen. Of gaan we pas echt reageren wanneer beursgenoteerde bedrijven minder winst maken dan voorzien?’

De Amerikaanse president Donald Trump trekt zich terug uit de Vredesraad en richt een eigen versie op. ‘De leiding van de Vredesraad is abominabel. Ze is alleen met zichzelf bezig en er valt niet met ze samen te werken.’

‘Ik wil vrede in de wereld: van Iran tot Middelkerke’, aldus Trump. ‘De Vredesraad leek me daarin essentieel. Groot was mijn ontgoocheling toen ik erin zat. Met het dagelijks bestuur en zijn voorzitter valt niet samen te werken. Ze doen maar wat en springen van de hak op de tak. Wat een zonde.’

Trump illustreert: ‘De ene dag moest er in het ene land iets gebeuren en in de namiddag van dezelfde dag leek dat land niet meer te bestaan, omdat er elders een nog gotere opportuniteit lag.’ Ook de onderlinge relaties stoorden Trump. ‘Er werd niet geluisterd naar de president van Amerika, de vergaderingen duurden soms langer dan een halfuur en sommige leden hadden zelfs een eigen mening. De voorzitter liet dat maar gebeuren en leek daar te zitten ter meerdere eer en glorie van zichzelf. Zo sticht je geen vrede.’

‘Een Vredesraad werkt maar met de juiste mensen rond je’, weet Trump. ‘Mensen die je familie zijn, maar ook mensen die je altijd gelijk geven om de diversiteit te waarborgen. Mijn Vredesraad wordt de vredigste Vredesraad ooit. Mijn droom is dat mijn Vredesraad uitgroeit tot een internationale organisatie met bijna alle landen van de wereld die samen vrede, veiligheid en mensenrechten bevorderen en beschermen via diplomatiek overleg en resoluties. Een unie waarin naties worden verenigd, hoe mooi zou dat zijn.’

Trump zegt dat hij niet overdrijft. ‘Anders zou het hele dagelijks bestuur van de Vredesraad niet overstappen naar mijn Vredesraad. Dat zegt genoeg.’ Wat dit betekent voor de toekomst van de Vredesraad waar Trump zich uit terugtrekt, is onzeker. ‘Dat is hun probleem.’

Jubelstemming op het ministerie van Asiel en Migratie. Minister Anneleen Van Bossuyt kondigt trots aan dat ons land een akkoord heeft gesloten met de Taliban om criminele en illegale Afghanen terug te sturen. ‘Tot mijn positieve verbazing waren we het snel eens: we willen allebei dat de problemen liever vandaag nog dan morgen verdwijnen.’

Van Bossuyt wil niet in detail treden over het akkoord. ‘Maar we zullen criminele en illegale Afghanen terugsturen naar Afghanistan. De Taliban neemt ze daar van ons over en zij hebben ons dan verzekerd dat het probleem vanzelf zal verdwijnen. Die garantie was essentieel voor ons. Anders geen akkoord.’

Zelf is ze niet naar Afghanistan gegaan. ‘Zot, dat zou veel te gevaarlijk zijn. We hebben de Taliban uitgenodigd in een kantoortje in Brussel. We hebben echt goed gebabbeld. Ze zeiden dat je niet altijd moet geloven wat de pers schrijft. Ik kon dat beamen. Ik zei hen ook dat de pers me wegzet als iemand die als het ware met de duivel zou onderhandelen om in een persbericht te kunnen meedelen een paar buitenlanders te hebben verjaagd. De Taliban me daar niet in herkennen. Dat deed wel deugd.’

‘We hebben de Taliban moeten overtuigen om met ons aan tafel te zitten’, erkent Van Bossuyt. ‘In Afghanistan was er felle kritiek om te onderhandelen met een land waar mensen op elkaar gestapeld liggen in cellen. Ginds roept dat mensenrechtenvragen op. Het blijft natuurlijk een andere cultuur. Gelukkig is de Taliban pragmatisch genoeg en laat ze zich niet afleiden door een beetje intern protest. Kunnen we nog wat van leren.’

De minister vat de kritiek niet dat België onderhandelt met de Taliban. ‘In de gesprekken hebben we altijd benadrukt dat mensenrechten belangrijk zijn. Knipoog, knipoog. Meer kunnen we echt niet doen. En dat ik islamofoob en xenofoob zou zijn? Komaan, hoe kun je dat zeggen? Ik onderhandel met de Taliban, nota bene islamitische Afghanen, die de Afghanen die wij willen terugsturen zelf liever kwijt dan rijk zijn.’

De vredesraad van Trump ziet het groots. Te groots? Op het World Economic Forum in Davos liet Trump verstaan dat zijn vredesraad binnen de twee jaar een Brusselse regering wil vormen.

‘Ik wil conflicten overal in de wereld oplossen’, verklaart Trump. ‘Geen conflict is te moeilijk voor mij. Dat laat ik elke dag zien. Zo heb ik afgelopen week het conflict met betrekking tot Groenland opgelost. Een moeilijk en vooral heel gevaarlijk conflict dat het voortbestaan van de NAVO en bij uitbreiding de hele wereldorde bedreigde. Zonder mijn bijdrage was dat conflict nog altijd bezig.’

‘Gaza, Venezuela, Thailand en Cambodja, Kosovo en Servië, Armenië en Azerbeidzjan, India en Pakistan, Rwanda en Congo, Rusland en Oekraïne, Zuhal Demir en iedereen die in haar buurt komt, overal in de wereld heb ik al conflicten opgelost. Voor de vredesraad gaat de lat nog hoger. Ik wil in de geschiedenisboeken komen als de man die de Brusselse regering heeft gevormd. Geef me hiervoor twee jaar.’

De schok in Davos was begrijpelijkerwijs groot. Politiek commentatoren twijfelen voor het eerst zo openlijk over het geestelijke vermogen van de 79-jarige Trump. ‘Als president van Amerika denk je op den duur dat je alles kunt oplossen’, duidt ex-VRT-journalist Jan Balliauw. ‘Natuurlijk is dit megalomanie. Natuurlijk raaskalt hij. Ik geloof dat de vredesraad binnen de twee jaar de Brusselse structuur onder de knie kan krijgen. Maar de basisbeginselen van democratie?’

De Brusselaars dreigen de dupe te worden van het hele verhaal. Zij vrezen dat met de komst van een regering hun stad bestuurbaar wordt.