The Vremde Mirror

Als Henri Bontenbal, de lijsttrekker van het CDA, na de verkiezingen de nieuwe Nederlandse premier wordt, belooft hij Nederland in voorspelbare chaos te storten en het land van stabiele regeringscrisis naar stabiele regeringscrisis te slepen.

In een zeldzame Nederlandse talkshow schetste Henri Bontenbal zijn toekomstvisioenen voor Nederland. ‘Met het CDA aan het roer krijgt Nederland na jaren van krankzinnige rotzooi en hysterische toestanden eindelijk waar het recht op heeft: voorspelbare chaos, rustige en reine rampspoed, een evenwichtige ondergang en stabiele regeringscrisissen.’

‘We gaan dit niet alleen kunnen verwezenlijken’, zegt Bontenbal. ‘We hebben daarvoor als regeringspartners constructieve onruststokers nodig die ingetogen voluit kiezen voor duurzame instabiliteit en bedaarde hectiek. Het CDA wil de solide onverantwoordelijke spil zijn van een kabinet dat zichzelf in de spiegel kan kijken en zeggen: deze regering functioneert niet, maar ze doet dat wel op een betrouwbare manier.’

‘De politiek stelt te vaak teleur met onrealistische beloftes’, beseft hij. ‘Daarom moet het kabinet bestaan uit mensen die op een nette wijze elkaar uitschelden en op een coherente manier gemoedelijk onbehagen, serene tumult en beheerste wanorde aanwakkeren. Ook lopen de crisissen nu kriskras door elkaar. We willen die verwarring vermijden door ze te structureren via een spreidingsplan. Eerst enkele maanden asiel, dan de woningmarkt, dan stikstof en dan Ajax. Het klimaat houden we voor de vakanties.’

Dilan Yesilgöz (leider van de VVD, dat is in Nederland de liberale partij (liberaal: officieel afstammend van liberalisme)) is voor geordendere crisissen, maar eist een strakkere inhoudelijke invulling. ‘De hardwerkende Nederlander wil niet weken aan een stuk worden verveeld met dezelfde crisis. Daarom willen wij elke dag een andere crisis: maandag asiel, dinsdag vluchtelingen, woensdag migratie, donderdag nareizigers, vrijdag nareizigers op nareizigers en in het weekend mag het wat frivoler: asiel.’

‘Toen mijn baas naar me toekwam, stond mijn wereld even stil’, aldus Martijn (30). ‘Onterecht, zo bleek. Groot was mijn opluchting dat ik niet op straat beland door een Afghaanse migrant, maar door AI.’

Martijn pakt zijn ontslag gelukkig heel sportief op. ‘Als iemand onder betere voorwaarden mijn werk beter doet, is het logisch dat ik moet gaan. Dat is nu eenmaal de markt. Het zou wat anders zijn, mocht een Afghaan mijn werk onder betere voorwaarden beter doen. Dat zou een harde klap geweest zijn.’

Volgens Martijn past AI ook beter in de bedrijfscultuur. ‘Het heeft net als iedereen vooroordelen.’ Zelf kijkt Martijn intussen alweer vooruit. ‘Misschien moet ik me laten omscholen tot iets wat AI niet wil doen. Een gevaarlijke job zonder goede work-lifebalance, als arbeider in de bouw of de schoonmaaksector bijvoorbeeld.’

De Franse politie heeft beelden verspreid van een mysterieus glimlachende vrouw, die mogelijk getuige was van de kunstroof in het Louvre waarbij juwelen uit de Napoleon-collectie zijn ontvreemd. Sinds de kunstroof is ze zelf spoorloos.

De Franse politie heeft een foto verspreid van de mysterieus glimlachende vrouw. Die zou op het moment van de kunstroof in de buurt van de overval zijn geweest. Op het internet circuleren getuigenissen dat de vrouw vaker in het Louvre is gezien. Dat ze net op het moment van de kunstroof verdwijnt, roept ook bij de Franse politie vragen op die de vrouw als mogelijk een belangrijke getuige kwalificeert.

‘Natuurlijk heb ik haar al in het Louvre gezien’, vertelt François, een trouwe bezoeker. ‘Een heel markante verschijning. Ik kom ze er al jaren tegen, toch leek ze nauwelijks ouder te worden. Waar je ook stond, ze leek altijd naar je te kijken. Ik heb dat altijd een beetje beangstigend gevonden. Nu denk je: natuurlijk, omdat ze iets te verbergen had.’

Frankrijk is in de ban van de vraag hoe het kan dat een vrouw die elke Louvre-bezoeker kent niet op de radar stond van de beveiligingsdiensten. De Franse politie is naarstig op zoek naar oudere beelden van de vrouw om in kaart te brengen wie ze is. Volgens getuigen was ze niet spraakzaam, maar ook niet bepaald mensenschuw en was ze zelfs af en toe te vinden voor een selfie.

Voorlopig verloopt de zoektocht moeizaam. Behalve meldingen van een lookalike in het Prado in Madrid, heeft die nog niets opgeleverd. Kent u de vrouw, is ze bij u of weet u waar ze verblijft? Aarzel niet om contact op te nemen met de politie. Discretie wordt verzekerd.

Na het opstappen van Brussels minister van Financiën en Begroting Sven Gatz, heeft de Brusselse regering in lopende zaken besloten dat de minister van Begroting voortaan anoniem is. Collega-ministers hebben zich al solidair verklaard.

‘Het is niet eerlijk’, aldus een solidaire collega-minister. ‘We hebben dit niet gewild. We zijn voor een legislatuur verkozen en mogen er in alle redelijkheid van uit gaan dat anderen onze puinhoop opkuisen. Zeker voor een minister van Begroting is dat in Brussel extra zwaar. Die is sowieso al verantwoordelijk voor de cijfers en nu ineens ook voor de gevolgen.’

Een andere minister zegt dat de weerslag op persoonlijk vlak hard is: ‘Sommige begrotingsministers ambiëren om ooit nog penningmeester te worden van de kegelclub van Sint-Joost-ten-Node of de lokale fanfare. Dat is na hun ministerschap onmogelijk.’ Nog een andere minister begrijpt de ophef niet: ‘Bij onzichtbaar gemaakte tekorten past een onzichtbare minister.’

De minister van Begroting zal anoniem optreden tot aan de volgende verkiezingen, of in een hypothetischer geval tot aan de eerstvolgende regeringsinstallatie. De minister van Begroting was zelf niet bereikbaar voor commentaar.

Gerard (58) kijkt met een open blik naar de betoging van dinsdag in Brussel. ‘Ik probeer te begrijpen waarom betogers zo boos zijn. Ze verliezen hoogstens een paar honderden euro’s, dus dat kan het niet zijn. Maar wat dan wel?’

‘Ik heb erg veel empathie voor mensen die het echt moeilijk hebben’, vertelt Gerard vanuit de suite van zijn eigen hotel. ‘Je kunt altijd meemaken dat een vastgoedprojectje in de soep draait. Maar geldt dat voor deze 80.000 mensen? Ik snap het niet. Verhuur een extra appartementje op het Zuid. Of begin te beleggen voor een klein bedrag. Met 10.000 euro kun je niet veel fout doen. Al is het maar hoe je in het leven staat zeker? De mensen aan wie ik vastgoed in Knokke verhuur, hoor ik nooit klagen.’

‘Ik volg het nieuws niet zo, maar mijn financieel adviseur heeft me verteld dat er een miljonairstaks op tafel ligt’, aldus Gerard. ‘Ik weet het bedrag niet exact, maar voor mij gaat dat al snel over enkele duizenden euro’s per jaar. Stel je voor dat alle gedupeerden van deze taks op straat zouden komen. Je kunt ook gewoon beschaafd en in alle discretie een telefoontje plegen met je politieke vrienden.’

Al moet er Gerard ook iets van het hart. ‘In plaats van tegen politieke keuzes te betogen, zouden de betogers beter betogen tegen hun eigen betogingen. Het kost me geld. Of mijn vennootschap. Dat weet ik nu even niet. En mijn chauffeur geraakte dinsdag nauwelijks Brussel in. Ik heb zelfs overwogen een treincoupé te huren.’

U hoeft zich niet te schamen als u niet weet wie de man op de foto is. Hij weet het immers zelf niet: ‘Hoe kan ik nu de minister van Klimaat zijn als er niemand ooit een vraag stelt over mijn klimaatbeleid? Klimaat is een te belangrijk thema om zomaar te negeren. Ik kan het dus niet zijn.’

‘U bent hier voor een interview met de minister van Klimaat zegt u? Dat is eigenaardig. Ik zit al een tijdje in de regering en heb nog nooit gehoord van de minister van Klimaat. Jazeker, ik ben Jean-Luc Crucke. Wat zegt u? Dat ik minister van Klimaat ben? U maakt een grapje.’

‘Mon Dieu. Die documenten zien er inderdaad authentiek uit. Maar vooraleer ik u te woord sta als minister van Klimaat wil ik toch nog een beetje extra zekerheid. Als goede journalist hebt u natuurlijk bronnen die onafhankelijk van elkaar dit bevestigen. Dat kan niet waar zijn? Overal staat er dat Jean-Luc Crucke minister van Klimaat is. Aangezien ik Jean-Luc Crucke ben, ben ik dus ook minister van Klimaat. Ik heb blijkbaar geen idee wie ik ben en als ik niet weet wie ik ben, besta ik dan wel?’

‘Dat kan niet waar zijn. En ik zal u zeggen waarom. Geen enkele minister in de regering heeft me ooit al aangesproken als minister van Klimaat. Klimaat is zo’n belangrijk thema. Honderd procent zeker dat ik dan geregeld bezorgde vraagjes zou krijgen hoe met mijn klimaatbeleid staat. Wie dan wel de minister van Klimaat is? Goede vraag, dat moet ik navragen.’

‘Crucke stelt zich heel moedig en kwetsbaar op. Het is ook erg herkenbaar. Het heeft bij mezelf ook lang geduurd eer ik kon geloven en accepteren dat ik minister van Klimaat ben. Wat mij heeft geholpen, is een wekelijks bezoek aan de therapeut. Een uur lang roept die tegen mij dat ik minister van Klimaat ben en vervolgens roept die in mijn gezicht de vraag wie minister van Klimaat is en dan moet ik heel luid IK roepen. Zo ben ik mijn bestaan niet langer gaan ontkennen. Zo’n sessie heeft toch al snel een halve dag effect’, getuigt een anonieme minister* uit de Vlaamse regering.

* We willen de naam van deze minister heus wel prijsgeven, maar weten gewoon niet wie het is.

Federaal minister van Justitie Annelies Verlinden zegt dat de ecologische voetafdruk van een Belgische gevangene de laagste in heel Europa is. ‘Dat is niet alleen te danken aan individueel bewustzijn, maar ook aan ons vooruitstrevend beleid.’

‘De cijfers bewijzen dat de federale regering weldegelijk werk maakt van de situatie in de gevangenissen’, vertelt Verlinden. ‘Sterker nog, ons beleid werkt door duidelijke beleidskeuzes: beperkt ruimtebeslag, circulair denken, sanitair en andere voorzieningen met zoveel mogelijk mensen delen. Een toevallige bijkomstigheid? Sorry, we gaan dit soort ingrijpende maatregelen echt niet treffen als er geen groter doel is.’

De regering onderzoekt of het aantal gevangenen verder kan toenemen zonder nieuwe gevangenissen te bouwen. ‘De boodschap moet zijn dat in een Belgische cel zitten goed is voor het klimaat’, zegt Verlinden. ‘Dat zal mensen sneller over de streep trekken. We hebben nog geen plan, maar het huidige beleid is duidelijk nog niet uitgewerkt. Dat is een teken dat het werkt. Jammer dat andere landen nog niet hebben gevraagd hoe wij dat doen. De sense of urgency ontbreekt daar volledig. Maar het is niet omdat zij hun best niet doen dat wij niet ambitieus mogen zijn.’

Toch ziet ze ook verbeterpuntjes. ‘De isolatie in gevangenissen. Sommige gevangenen zetten het raam open wanneer een van hun andere celgenoten naar het toilet gaat dat staat naast hun matras op de vloer. En vooral: de opvolging als gevangenen vrij zijn. Velen gaan plots alleen wonen in een kamer van 9 vierkante meter in plaats van met drie of vier. Gelukkig vinden de meesten snel weer de weg naar de gevangenis.’

Hoezo polarisatie? Het kan dus nog wel. Politieke partijen die elkaar wat gunnen. 83,7 miljoen euro aan directe overheidssubsidies om precies te zijn, enkele miljoenen meer dan vorig jaar.

‘We zijn het geregeld met elkaar heel oneens, maar als het om wederzijdse financiële waardering gaat, vinden we elkaar blindelings’, aldus voorzitter van Vlaams Belang Tom Van Grieken. ‘Jij een miljoen, ik een miljoen, jij nog een miljoen. Van de solidariteit onder politieke partijen zou ik graag wat meer in de samenleving zien.’

Overheidssubsidies zijn levensnoodzakelijk volgens Vincent Van Quickenborne (Open Vld). ‘Partijen verhogen zo hun onafhankelijkheid tegenover de wispelturigheid van de kiezer. Een beetje competitie is goed, maar het is niet omdat er niemand op je stemt, dat je niets waard bent. Je hebt nu eenmaal massapartijen en partijen die een kleiner, maar ook waardevol segment van de samenleving bedienen. Overheidssubsidies zorgen voor gelijke kansen. Ik wil niet in een samenleving leven waar wie wat minder populair is uit de boot valt.’

‘Van deze solidariteit kunnen kiezers nog wat leren’, weet MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. ‘Kiezers denken vooral aan hun eigen belang en geven hun stem aan wie middelen van andere burgers afpakt met wie ze zich minder verwant voelen, wat het leven van sommigen enorm moeilijk maakt. Heel anders is het onder politieke partijen. Ook de kleinste partijen die ideologisch nauwelijks gelijkenissen vertonen, gun ik een deel van de koek. Zelfs dus ook Open Vld.’

In een vredesdeal met Hamas belooft Israël dat de inwoners van Gaza de kans krijgen om in de restanten van Gaza te blijven wonen, op voorwaarde dat ze leren hun trauma’s van de voorbije twee jaar binnen een week los te laten.

‘De Gazanen hebben het zelf in de hand of er vrede komt of niet’, kondigt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan. ‘Ofwel blijven ze hangen in het verleden en blijven ze mijmeren over de cultuur en de gebouwen en de mensen aan wie ze gehecht waren maar er door omstandigheden niet meer zijn, ofwel laten ze hun trauma’s nu los.’

Israël zelf organiseert volgende week een verwerkingsprogramma. ‘Vergeven is helen. Helen is vrede’, aldus Netanyahu. ‘Je kan niet boos blijven om onrecht dat je aangedaan is. Geloof me, dat is gevaarlijk. Je wil revanche nemen en sneller dan je denkt zijn jouw daden onrechtvaardiger dan het onrecht dat je is aangedaan. Daar wil ik de Gazanen tegen beschermen.’

Aan het eind van volgende week wordt getest wat de geluiden van bombardementen en de beelden van dode baby’s, kinderen en geliefden en verwoeste wijken, scholen en ziekenhuizen met de Gazanen doen. ‘Merken we dat er geen negatieve herinneringspatronen worden geactiveerd, houden we ons aan de vredesdeal. Merken we toch energetische blokkades en resonanties met oude pijnen, weten we dat de Gazanen geen vrede willen.’

Netanyahu benadrukt dat het om een gunst gaat die niet vrijblijvend mag worden opgevat. ‘We zullen nog af en toe de vredesdeal schenden om te controleren of er oude trauma’s boven water komen. Als we dat merken, schenden de Gazanen de vredesdeal.’

Volgens moraalfilosoof Maarten Boudry typeert de bekommernis om het psychische welbevinden de zachtheid van het regime in Israël. ‘Noem een ander land dat de psychosociale nazorg organiseert van de levensverwoestende trauma’s die het zelf heeft veroorzaakt.’

De Europese Commissie lanceert het voorstel om privéappjes van politici automatisch te scannen op dwaze ideetjes. Het systeem, beter bekend onder de naam PolicyControl, moet voorkomen dat EU-burgers met onzinnige wetgeving worden belast. ‘Wie niets dwaas bedenkt, heeft niets te vrezen.’

De Europese Commissie wil met PolicyControl de privéappjes van politici automatisch scannen op boodschappen die op dwaze politieke ideetjes lijken. Het werkt eigenlijk heel eenvoudig: technologiebedrijven worden verplicht om deze ideetjes zelf op te sporen en te melden. Politici met drie dwaze ideetjes mogen vijf jaar niet deelnemen aan verkiezingen. Vanaf wanneer een ideetje als dwaas wordt bestempeld en aan wie dat moet worden gemeld, wordt nog uitgewerkt.

Volgens de Europese Commissie verspreiden dwaze politieke ideetjes zich razendsnel via appjes, zonder dat burgers er controle op hebben. ‘Al die chatgroepen zijn een soort vrijhaven waar politici ongecontroleerd en in alle vrijheid ideetjes met elkaar kunnen delen. Soms zijn het zinvolle ideetjes, maar vaak zitten er ook heel slechte ideeën tussen. Voor je het goed en wel beseft, ligt zo’n ideetje als wetsvoorstel ter stemming voor, met alle gevolgen van dien natuurlijk.’

De Europese Commissie nuanceert dat het een ingrijpende maatregel is. ‘Politici die geen dwaze ideetjes bedenken, hebben niets te vrezen.’ Toch reageren sommige politici bezorgd in besloten appgroepen. ‘Moet de samenleving echt alles over ons weten? Het is begrijpelijk dat burgers zich tegen domme beslissingen willen beschermen, dat is een reëel probleem, maar absolute veiligheid bestaat niet. Voor je het weet, komen burgers zelf in het vizier’, is daar de teneur.

De Europese Commissie wuift de kritiek weg dat een politiek ideetje als PolicyControl nooit door PolicyControl zou zijn geraakt: ‘Integendeel, dat bewijst net hoe broodnodig dit instrument is. Met PoliticyControl hadden we PolicyControl wel kunnen tegenhouden.’