The Vremde Mirror

Wouter Vandenhaute is sinds dit seizoen hoofdaandeelhouder van Antwerp. Hij verbergt bij de start van de vaderlandse voetbalcompetitie zijn ambities geenszins: ‘Ik geloof dat ik met Antwerp nog dieper kan zakken dan met Anderlecht.’

‘Het wordt een flinke uitdaging om met Antwerp in meer en zwaardere crises te verzeilen dan Anderlecht’, beseft Vandenhaute. ‘Maar als iemand het kan, ben ik het wel. Ik ben niet tevreden met middelmatige chaos. Dat heb ik bij Anderlecht wel bewezen.’

Volgens sommige voetbalfans met een perskaart zijn de plannen van Vandenhaute grootheidswaanzin. ‘Ik heb nooit gezegd dat ik Antwerp helemaal afgebroken krijg in één voetbalseizoen. Ik zie het als een meerjarenproject. Ik wil de Antwerp-supporters nu al bedanken voor hun geduld.’

Vandenhaute zegt voorbereid te zijn. ‘We starten met veelbelovende verwachtingen, waarbij we op een vertrouwenswekkende mascotte kunnen rekenen. Dat is uitgerekend Toby Alderweireld. Dan volgen de eerste resultaten. Die zullen oké zijn. Maar na een verlies tegen La Louvière en een gelijkspel tegen Lommel begint de klad erin te komen. We doen paniektransfers in de winter en na een seizoen in de middenmoot beginnen de fans te morren en eisen ze je vertrek. Dan is het zaak om te blijven zitten en je visie helemaal om te gooien en daarover slecht te blijven communiceren. Daarna zien we wel weer.’

Volgens voetbalkenners zal Vandenhaute het niet cadeau krijgen. ‘Het is niet omdat het met Anderlecht zo vlot is gelukt dat het met elke ploeg lukt. Antwerp is landskampioen geweest in een recent verleden, dat kun je van Anderlecht niet zeggen. Dus bij Antwerp is vast nog meer structuur. En hoe gaat hij om met een twaalf op twaalf? Daar heeft hij geen ervaring mee.’

Jean (62) is opgelucht dat de Antwerp Pride Parade opnieuw in het weekend plaatsvindt. Daardoor hoeft hij geen vakantiedag te nemen om op sociale media uit te leggen waarom de optocht volgens hem volstrekt overbodig is.

Het is al de vierde editie van de Antwerp Pride Parade die Jean van achter zijn scherm bijwoont. Ook dit jaar volgt hij de optocht nauwgezet op via nieuwsberichten op sociale media en analyseert hij in de commentaarsecties de noodzaak van de Pride. ‘De vorige edities waren een doorslaand succes. Ik kreeg veel hartjes en positieve feedback. Al zaten er ook nog zure reacties tussen. Dat laat zien dat nog niet iedereen ervan overtuigd is dat de Pride overbodig is.’

Jean is tijdens de stoet van de start tot de finish online aanwezig. ‘Dat kan alleen maar omdat ik dan niet moet werken. Het is onmogelijk om tijdens pauzes kwalitatieve reacties te plaatsen en na mijn succes de vorige jaren is dat wel wat mijn publiek verwacht. Kwaliteit. Ik pas mijn oeuvre elk jaar aan. Een comment wil ik al verklappen. ‘En wanneer is er een parade voor witte heteromannen? Of moeten die weer naar achteren?’ Dat is een subtiele knipoog naar de actualiteit. Dat werkt altijd. Het is belangrijk om niet elk jaar hetzelfde te posten. Dat prikken je fans zo door.’

‘Het meest tijdrovende werk is actief op zoek gaan naar berichten over de Pride’, weet Jean, die nog één ding kwijt wil. ‘Ik heb niks tegen die mensen hé. Ik vind alleen dat al dat opvallend gedoe niet in mijn gezicht moet gebeuren. Ze hebben toch al rechten? Waren mensen van een andere cultuur – of hoe zeg ik dat vriendelijk – ook maar tolerant net als ik. Maar dat durf je weer niet op te schrijven hé?’

Google heeft een regenton geplaatst op de site van zijn datacenter in Saint-Ghislain. Volgens Google is het niet meer van deze tijd dat ondernemingen zich uitsluitend bezighouden met winst maken zonder rekening te houden met de impact op hun omgeving.

‘We hebben een maatschappelijke functie’, zegt de woordvoerder van de perschef van de duurzaamheidsstrategiecoördinator van de datacenters van Google in België en Nederland. ‘Gezien de droogte lieten we ons eigen waterverbruik tegen het licht houden door een gerenommeerd consultancybureau. Het resultaat was verbluffend: er is op onze site in Saint-Ghislain nog plaats voor één regenton.’

‘Het past in een breder plaatje’, aldus dezelfde persoon. ‘Vroeger wilden aandeelhouders alleen winst maken, nu willen ze impact genereren in de samenleving en winst maken. Wij delen die holistische visie op ondernemen, hoe uitdagend dat soms ook is.’

De aankoop van een regenton lijkt een druppel op een gloeiende plaat. ‘We beseffen dat één datacenter het verschil niet zal maken. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. Door door moeilijke keuzes te maken en zo het goede voorbeeld te geven, hopen we dat burgers ook bereid zijn dat te doen. Over drie maanden laten we de kosten en de baten van de regenton doorlichten. U begrijpt dat het weinig zin heeft om een regenton te plaatsen als burgers nog altijd even lang douchen en het kraantje laten lopen terwijl ze hun tanden poetsen.’

Volgens criticasters is Google helemaal niet zo milieubewust als het zich voordoet. De regenton zou zijn vervaardigd uit hout afkomstig van het Amazonewoud.

FIFA heeft een akkoord bereikt met zichzelf om in België vijf nieuwe gevangenissen te bouwen. Die bieden plaats aan voetbalbestuurders die kritiek uiten op FIFA-voorzitter Gianni Infantino.

‘Onze sensibiliserende aanpak, waarbij we geld uitdelen aan landen en voor de rest kritiek negeren, botst op haar limieten’, beseft Infantino. ‘We staan niet heel ver meer van het punt dat FIFA een organisatie wordt waar plaats is voor vrije meningsuiting.’

En dus bouwt FIFA gevangenissen om critici van Infantino een dak boven hun hoofd te bieden. ‘Mijn oog viel algauw op België. Dat is het enige land dat mij gunstig genegen is waar men niet moeilijk doet om drie personen in eenmanscellen te stoppen.’

Minister van Justitie Annelies Verlinden bewondert de daadkracht van FIFA. ‘De gevangenissen worden in een razend tempo gebouwd. FIFA heeft nooit de vergunningsprocedures afgewacht, FIFA-arbeiders uit Nepal en de Filipijnen werkten zelfs ’s nachts door en boze buren kregen een FIFA-functie of ze werden thuis verrast met het bezoek van Argentijnse voetballers. We hebben ook garanties gekregen dat de gevangenissen niet leeg zullen staan. Dat is alleen maar een plus.’

Mocht de capaciteit van de vijf gevangenissen niet volstaan, zullen er andere Belgische gevangenissen worden vrijgemaakt om FIFA-critici op te vangen. Dat heeft Infantino beslist.

Nu het lage waterpeil cruises op de Donau en de Rijn in gevaar brengt, roepen toeristen op tot onmiddellijke klimaatactie. Volgens hen is het hoog tijd dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt, zodat ook toekomstige generaties nog kunnen genieten van cruises op de Donau en de Rijn.

Marcel en Leonie zijn er het hart van in: ‘We hebben de klimaatverandering recht in de ogen gekeken. Terwijl we aan het buffet zaten, liep ons cruiseschip ineens vast op een zandbank in de Donau. Mensen die de klimaatverandering nu nog minimaliseren en denken dat we onze levensstijl kunnen aanhouden, hebben het niet begrepen. Het is alle hens aan dek.’

‘Het is schrijnend hoe de mens zijn leefomgeving bevuilt en kapotmaakt’, zuchten ze. ‘De tijd van praten, excuses zoeken en hopen dat het vanzelf goedkomt, is voorbij. Als we nu niets doen, is er straks geen Donau of Rijn meer waar onze kinderen en kleinkinderen van kunnen genieten op een cruiseschip.’

‘En nee, het gaat niet over ons. We doen dit voor de toekomst van de generaties na ons’, benadrukken ze. ‘Wij redden ons wel. Op een camping in het zuiden van Frankrijk kunnen we ons desnoods ook vermaken. Maar daar mag je niet zomaar van uitgaan.’

Nieuwssite HLN.be schakelt de reacties onder berichten over minstens 72 migranten die overleden tijdens hun oversteek naar Ceuta bewust niet uit. ‘We vinden het belangrijk dat alle stemmen in het maatschappelijk debat die de dood van migranten toejuichen worden gehoord.’

‘Als grootste nieuwsmerk van Vlaanderen dragen wij een zware verantwoordelijkheid’, beseft de HLN-redactie. ‘We zenden niet alleen, maar we willen ook weten wat de Vlamingen die volgens het Facebook-algoritme geïnteresseerd zijn in migratie vinden van 72 dode migranten op de Middellandse Zee. Die interesse verraadt dat ze ook al hebben nagedacht over migratie. Het zou zonde zijn om die input verloren te laten gaan.’

‘Het ging er openhartig aan toe’, stelt HLN vast. ‘Meerdere personen gaven aan dat ze 72 doden nog te weinig vonden. Deze reacties kregen veel hartjes. Dat neemt niet weg dat er ook mensen de doden betreurden. Al reageerden deze profielen soms wel anoniem. Ook deze reacties kregen een paar hartjes. Door de reacties niet te modereren, krijgen we een eerlijk beeld van wat er leeft. En dat blijkt dus verrassend genuanceerd.’

‘Wij kiezen geen partij’, benadrukt HLN. ‘Elke reactie is even waardevol. Al zijn reacties van profielen die zich niet verbergen achter een schuilnaam een stukje authentieker en representatiever. En we stellen nu eenmaal vast dat mensen die 72 doden geen optimaal maximum vinden altijd met naam en toenaam reageren.’

‘Dit is voor herhaling vatbaar’, besluit HLN. ‘Dit gaat nu over migranten die verdrinken. Een stapje verder is de commentaarsectie open te laten bij berichten over menselijke tragedies of beter nog: over LGBTQ+-rechten. De mensen die bezorgd reageren over migratie doen dat vaak uit bezorgdheid over de westerse normen en waarden. Dat gaat dan vast veel positieve reacties opleveren!’

Er zijn twee reddingsboten onderweg vanuit België richting Ceuta om migranten uit de Middellandse Zee te redden. Om te vermijden dat er een aanzuigeffect ontstaat, zijn er boten gestuurd met een klein maar strategisch geplaatst lek.

De hulp van België voor Ceuta is relatief traag op gang gekomen. ‘Daar is een reden voor’, zegt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt. ‘Onze reddingsboten moesten we nog voorzien van een strategisch geplaatst lek. Zo zijn ze wel direct inzetbaar.’

‘We moeten drenkelingen helpen, zonder hen het gevoel te geven dat wij hun leven belangrijk vinden’, aldus Van Bossuyt. ‘Zo krijgen ze meteen een realistisch beeld van Europa. Dat is een hachelijke balanceeract. Een reddingsoperatie na een levensgevaarlijke oversteek kan algauw het signaal geven dat we mensen redden uit humaniteit, terwijl het gewoon over een administratieve afspraak gaat tussen de EU-landen en België zijn minimale deel doet.’

‘Omdat we zeker wilden zijn dat de reddingsboten geen valse verwachtingen scheppen, hebben we extra voorzorgsmaatregelen getroffen’, licht Van Bossuyt nog toe. ‘De snelheid van de boot is begrensd tot vijf kilometer per uur om het lek optimaal te laten functioneren en de boot zit zo oncomfortabel dat je spontaan in de zee zou springen.’

Na de hoogste oversterfte in Europa tijdens de hittegolf in juni heeft de federale regering dan toch gereageerd. Haar stilzwijgen blijkt geen domme vergetelheid, maar een doordachte strategie. ‘Burgers moeten zich aanpassen aan een overheid die onzichtbaar is in hete tijden. Dat is de ultieme vorm van klimaatadaptatie.’

‘Het is met tegenzin dat ik iets zeg over de hitte en de droogte, maar we merken dat ons zwijgen verkeerd wordt geïnterpreteerd’, zucht premier De Wever. ‘Sommigen denken dat wij geen visie hebben, terwijl wij ons hebben aangepast aan het veranderende klimaat en het land besturen alsof de klimaatverandering niet bestaat. Alleen zo leren burgers om niets van ons te verwachten. Dat is de ultieme vorm van klimaatadaptatie.’

‘Wie tijdens elke hittegolf verwacht dat de overheid maatregelen treft en een leidende rol neemt om mensen te beschermen, heeft zich nog niet aangepast’, aldus De Wever. ‘Er zijn blijkbaar nog altijd mensen die verwachten dat wij beslissingen nemen die een verschil kunnen maken tussen leven en dood. Maar dat zijn bijzonder hoge verwachtingen. Wij kunnen toch niet verantwoordelijk worden gesteld voor zulke fundamentele zaken?’

‘Er zijn burgers die het daar moeilijk mee hebben’, stelt de premier vast. ‘Je kunt blijven ontkennen dat wij niet in staat zijn levens te beschermen of je hieraan aanpassen. Het zal warmer en warmer worden. Beeld je in dat we tijdens elke hittegolf met ad-hocmaatregelen moeten komen. Almaar meer burgers verwachten gelukkig minder en minder van ons. Dat is bemoedigend voor de toekomst.’

Het moet niet altijd gemakkelijk zijn geweest om ondanks de hulpkreten geen plannen of investeringen te lanceren om burgers beter tegen de hitte te beschermen. ‘Dat was eigenlijk heel eenvoudig’, zet minister van Weerstand en Trekuwplan Theo Francken dit misverstand gelukkig snel recht.

De premier besluit dat deze verklaring geen precedent vormt: ‘We hebben het nu eenmalig toch gehad over de hitte. U begrijpt één keer, maar geen tweede keer.’

Klimaatrealist Boudrik vindt de berichten over de natuurbranden in Spanje tendentieus. ‘Hoeveel procent van Spanje is deze zomer afgebrand? Ik schat hooguit 0,1%. Aan dit tempo hebben we nog 999 jaar Spanje.’

‘Het is belangrijk om de feiten nuchter en rationaal te bekijken’, stelt Boudrik. ‘Dan kun je niet anders dan vaststellen dat al de reportages over Spanje over natuurbranden gaan, terwijl 99,9% van Spanje niet in de fik staat. Dat betekent dat we nog 999 jaar hebben om via innovatie en technologische vooruitgang een nieuw Spanje te creëren.’

‘Je zou denken dat dit als een succesverhaal wordt voorgesteld. Niets van dat. Door het alarmisme in de media voelen overheden zich verplicht de branden te bestrijden’, treurt Boudrik. ‘Stop met geloven in mirakels. Laat de branden rustig razen en investeer het bespaarde geld in een technologische oplossing. We hebben nog alle tijd. Oké, zo zou misschien 0,2% van Spanje per zomer afbranden. Of neem nog 0,5%, maar dan hebben we nog altijd tweehonderd jaar om Spanje te vervangen.’

Boudrik verliest de menselijke maat echter niet uit het oog. ‘Ik neem het mensen niet kwalijk dat ze natuurbranden associëren met verwoeste natuur en huizen die in de vlammen opgaan, verkoolde lichamen en uitgeputte brandweerlieden. Ik heb begrepen dat het bij betrokkenen zelfs gevoelens van verdriet en verlies kan opwekken. Dat neemt niet weg dat het erg onverantwoord is om maatregelen te treffen voor problemen waarvoor we later misschien een oplossing hebben.’

‘We moeten ook de vraag stellen of we Spanje echt nodig hebben’, vindt Boudrik. ‘Nu lijkt het alsof we niet zonder Spanje kunnen omdat we altijd een Spanje hebben gekend. De eerste generatie die zonder Spanje wordt geboren, gaat heus niet treuren om Spanje. Hetzelfde geldt overigens voor Frankrijk, Portugal, Italië, Griekenland, Marokko, Algerije, de Kalmthoutse Heide et cetera.’

Een Vlaams echtpaar dat moest worden geëvacueerd van hun camping in de Gironde vanwege de bosbranden laat het hier niet bij. Als compensatie voor de geleden vakantieschade steekt het echtpaar tien bomen in brand.

‘Natuurlijk voelen we ons bedrogen. Hoe zou je zelf zijn?’ aldus René en Suzy. ‘We hebben dertig bomen geplant omdat we met het vliegtuig naar Bordeaux zijn gevlogen. Dan is het maar wat rechtvaardig dat we tien bomen verbranden ter compensatie van onze vakantie die in rook is opgegaan. Een per gemiste vakantiedag per persoon.’

Het echtpaar begrijpt geenszins hoe het kan dat de regio zo onvoorbereid is. ‘Iedereen weet dat door de klimaatverandering de streek enorm gevoelig is voor natuurbranden in deze tijd van het jaar. Welke aanpassingen zijn er doorgevoerd? De natuur blijkt kwetsbaar voor natuurbranden en toch hebben wij geen weet van natuur die in de buurt van campings is verwijderd. Versta ons niet verkeerd, wij zitten heel graag in het groen. Maar het klimaat vraagt nu eenmaal offers van iedereen.’

René en Suzy duiden op de kaart aan waar ze de bomen in brand zullen steken. ‘Eventjes buiten het dorp is er een bos zoals je ziet. We gaan natuurlijk geen bomen in de Sahel of Antwerpen in de fik steken. Dat zou onverantwoord zijn. Het is ook een principiële kwestie. We willen onze vakantie zo lokaal mogelijk compenseren.’