The Vremde Mirror

Soms geloof ik dat mijn maatschappelijke relevantie veeleer beperkt is, maar niet vandaag. Vandaag niet, omdat ik een probleem heb ontdekt. Ik dacht ook dat dit niet waar kan zijn, maar ik heb gecheckt en gedubbelcheckt en het is waar: dit land telt te weinig ex-generaals en ex-kolonels om in talkshows te zitten wanneer het echt oorlog is.

(Ik besef dat de inleiding een beetje uitvoeriger had gekund. Met wat meer nadruk op het belang van mijn vondst en ook wat meer nadruk op hoe niemand anders dit probleem heeft doorzien. Prioriteiten graag. We zitten hier met een joekel van een maatschappelijke uitdaging die voor zich spreekt. Mensen zien zelf wel hoe cruciaal mijn vondst is. Dat hoef ik niet expliciet te stellen. Het zou ook ongepast zijn om uit onzekere tijden zelf persoonlijke aandacht of andere profijtjes te puren. Stel je voor dat de ex-generaals en ex-kolonels aan talkshowtafels ook zo opportunistisch zouden denken.)

Gelukkig is de oplossing voor dit complexe probleem bijna onverklaarbaar eenvoudig: bij aanvang van de oorlog moeten er zoveel mogelijk generaals en kolonels de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. Even toegepast op uw persoonlijke situatie: dat betekent dat u uw kantoorbaan opzegt, het leger ingaat, de promoties opstapelt, kolonel wordt en op pensioen gaat. Tot daar is het overzichtelijk. Afschrikwekkender is de lijst met talenten en competenties waarover u als ex-generaal of ex-kolonel moet beschikken.

Als ex-generaal of ex-kolonel beschikt u over een polyvalente geest en een breed interesseveld. U kunt op veel manieren zeggen dat defensie meer geld nodig heeft. Zonder veiligheid geen sociale zekerheid. Dat moet u goed kunnen zeggen, ook al is op dat moment de sociale zekerheid inmiddels afgeschaft. Oefen thuis voor de spiegel.

U bent heel goed in bordjes vasthouden met ja of nee op. Heeft de bezetter niet ergens een punt? 35% van de kijkers vindt van wel. U spreekt vloeiend alle mogelijke talen die de bezetter kan hebben en gaat met hem in discussie waarna een musicalacteur aan dezelfde tafel concludeert dat er meerdere kanten zijn aan een verhaal. Applaus. U kunt moeiteloos overschakelen van een geopolitieke gedachtewisseling naar een verhitte discussie over frikandel of curryworst. Juist in oorlogstijd is dat belangrijk.

U denkt op lange termijn. Terwijl de bommen Brussel treffen, waarschuwt u voor wat er na de oorlog komt: geen oorlog. Mensen zullen oorlogsmoe zijn en willen dan met wat anders bezig zijn zoals geen oorlog. U ziet het gevaar: men zal geneigd zijn om de wapenproductie op een lager pitje te zetten. Juist dan moet er worden geïnvesteerd in defensie en moet u worden uitgenodigd.

U bent bovenal realistisch. Het is niet omdat het oorlog is en er van een openbaar leven geen sprake meer is en het aantal doden nauwelijks te tellen valt dat het niet nog erger kan. U waarschuwt dat de elektriciteit permanent kan uitvallen, waardoor mensen niet meer weten wat ze moeten doen omdat ze u niet meer op televisie kunnen zien verschijnen.

Zoals u merkt, zijn de vereisten niet min. Ik onderschat u niet. Voelt u zich aangesproken? Sluit u aan bij het leger, maak promotie, word kolonel of generaal en ga zo snel mogelijk op pensioen. De natie dankt u. En als deze oproep te weinig uithaalt, rest er maar één remedie: de pensioenleeftijd voor kolonels en generaals verlagen naar 48. Te duur? De uitgaven vallen vast onder de NAVO-norm van 2% te brengen.

Deze column gaat over de actualiteit van de ten einde lopende week en dan kan het in deze wereld van oorlog, armoede, honger en andere levensbedreigende calamiteiten maar over één ding gaan: de bidongooier. Als columnist verwacht u van mij een forse of tegendraadse mening en die heb ik. Let nu goed op mijn woorden: met een bidon gooien mag niet. Het is foei, foei en foei. Het is zelfs gevaarlijk als je naar een rijdende renner een bidon gooit. Doe het niet. Waarom niet? Het kan gevaarlijk zijn, omdat de renner kan vallen of een neus kan breken. Als je het wel doet, verdien je een strenge straf: een fikse boete, een verbod om sportmanifestaties bij te wonen, enkelband, gevangenisstraf, brandstapel, je verhaal moeten doen in de nieuwe talkshow van Eric Goens.

Eerst wou ik in deze column op haast ondoenbaar evenwichtige wijze de draak steken met de receptie van de bidongooierij in de media zonder zelf ook maar de schijn te wekken dat ik de daad vergoelijk. En of me dat zou zijn gelukt, geen zorgen daaromtrent. Zo zou ik het kunnen hebben hoe zichtbaar deugd het deed voor serieuze wieleranalisten (dit is een woord) om zich eens flink af te reageren op iemand die iets dwaas deed waarover naar schatting iedereen het eens is dat het dwaas is en zich uitdrukkelijk aan de goede kant van maatschappij positioneren: aan de kant van de mensen die geen bidons gooien naar renners. Of over sportsociologen die eindelijk de zin van hun bestaan ontdekken en de kosmische betekenis blootleggen van een dronken persoon die gooit met een bidon. Wie weet zou ik mijn column op een infantiele toon beginnen die appelleert aan de wijze waarop over het bidongooimoment werd bericht, waarbij ik alleen maar kan winnen (ofwel heeft de lezer het door en moet hij gniffelen, ofwel heeft hij het niet door en vindt hij dat ik het eens goed heb gezegd) – mocht ik echt een begenadigde dag hebben.

Ik moet nu toegeven: het voelt wel lekker om aan de goede kant te staan. Ik wel. Ik gooi geen bidons naar renners. Het lijkt misschien een open deur en een vanzelfsprekendheid. Maar door lang genoeg de aandacht te vestigen op bidongooiers en de problematiek (dronken man doet dwaas) zo veelzijdig mogelijk te belichten, begint een mens zich bijzonder te voelen dat hij niet met bidons naar renners gooit. Ja, ik begon me zelfs af te vragen of ik iets fout doe door het niet te doen. Ik bedoel natuurlijk: ik ervaar nu ook de waarde van een gedeelde boosheid in een tijd dat gedeelde waarden onder druk staan. Het is een curiositeit dat goed en kwaad nog zo helder afgebakend worden ervaren. Het kan natuurlijk ook zijn dat er te weinig is om gezamenlijk kwaad over te worden. Onze gedeelde kwaadheid gaat alleszins:

– Niet over Israëlische aanvallen op hulpverleners en tentenkampen met ontheemden in Gaza

– Niet over kinderen die in armoede groot worden en mensen die geen dak boven hun hoofd hebben

– Niet over de democratieën en de rechtsstaten die van binnenuit worden opgevreten en de individuele rechten en vrijheden die onder vuur liggen

– Niet over de onwil om burgers te beschermen tegen voorspelbare klimaatrampen

– Niet over Soedan, Congo, Myanmar en Oekraïne

– Niet over autocraten die mensen illegaal deporteren, democratische instellingen uit hun fundament losrukken en media intimideren, behalve als ze een zwarte maandag op de beurs veroorzaken

– Niet over het precaire lot van te veel mensen in onze samenleving

Onze gedeelde kwaadheid gaat over een bidongooier en het rijdend statutair personeel van de NMBS. Godzijdank bestaan zij nog.

Matthias Vangenechten

Het is de tweede week in april van het jaar 2025 en plots worden we overspoeld met zorgelijke berichten over de impact van algoritmen op jonge breinen. Het is niet dat er elders in de wereld niets aan de hand is: Oekraïne, Gaza, een nakende economische recessie, Soedan (ik heb het niet gecheckt, maar daar is normaliter altijd wat aan de hand), Kevin De Bruyne gaat voor het goede doel voetballen en alsof ons incasseringsvermogen grenzeloos is, krijgt Eric Goens een eigen talkshow op VTM. Om maar enkele zaken te noemen.  

Zo heb je Viktor Verhulst nog nooit gezien!

Dat sociale media kwalijk zijn voor minder jonge breinen wisten we al, nu blijken algoritmen van alom geprezen caritatieve instellingen als TikTok en Meta geen acht te slaan op leeftijd. Of beter gezegd, net wel. Hoe jonger iemand is, hoe schokkender de beelden. Van een democratie die gestoeld is op gedeelde waarheden, zijn we beland in een algocratie die gefundeerd is op ongedeelde onwaarheden die afhankelijk zijn van ons klik- en staargedrag. Al zijn er binnen de leeftijdscategorieën wel gelijkenissen hetgeen onderling menselijk contact vooralsnog niet helemaal onmogelijk maakt.

Like, share en subscribe.

Over 35+’ers hoeven we ons geenszins zorgen te maken. Hun mettertijd opgedane levenswijsheid en kritisch denkvermogen maakt hen niet beïnvloedbaar voor ophitsende politieke propaganda, kettingberichten van tante Magda en theorieën van alternatieve denkers met een kleurrijk strafblad die volgens het protocol moeten leiden tot online fakkeltochten, tenzij de berichten bevestigen wat hun eigen kritisch bronnenonderzoek op Facebook, X en het forum van hun favoriete voetbalclub al opleverde.

OMG, heb je deze mening over Marc Van Ranst al gelezen?

Ook over jonge vrouwen hoeven we ons geenszins zorgen te maken. Zij halen hun informatie over de algemene beginselen van onze rechtsstaat via Elisabeth Lucie Baeten en jonge mannen zijn helemaal gezegend nu zij voor de werking van de rechtsstaat – op de meest praktische wijze – kunnen rekenen op Acid of Dries Van Langenhove.

Je raadt nooit wat deze man over Acid te zeggen heeft.

Zorgelijker is dat TikTok jongerenbreinen manipuleert. Dit kwam aan het licht toen een man in februari 2025 zijn smartphone vergeten was op de trein, achtereenvolgens heftig begon te zweten en te roepen, gekalmeerd werd door een dokter ter plaatse die hem gratis kalmeringspillen gaf omdat de dokter zijn moment van rustig op zijn iPhone scrollen verstoord zag, de vergeetachtige man een Metro uit het jaar 2022 zag liggen op zijn tafeltje met een artikel over de invloed van de verkrachtende mensenhandelaar Andrew Tate (gemakkelijk te verwarren met de mensenhandelende verkrachter Andrew Tate) op TikTok dat hem heftig zorgen baarde, wat hem ertoe bracht een podcast te beluisteren over TikTok, wat hem de nodige expertise bijbracht om op zijn Facebookpagina een opinie te publiceren met als zorg dat jongeren te afhankelijk worden van sociale media en eiwitpoederhandelaars (hij bedoelt natuurlijk proteïnepoederhandelaars), waarna hij in de Tafel van Gert zijn opinie mocht navertellen wat leidde tot een filmpje van 18 seconden op de Instagrampagina van de Tafel van Gert dat door verschillende media werd opgepikt. Dat is niet alles. Hij kwam er inmiddels ook achter dat kinderen onder de twaalf op TikTok beelden te zien krijgen van executies, slachtpartijen en een enkele pechvogel zelfs van Studio 100-producties en persoonlijk vindt hij dat die niet noodzakelijkerwijs de doelgroep zijn van dit soort beelden.

Kom er hier achter wie, wat, waar, wanneer, hoe en waarom over wie te vertellen heeft!

En ik begrijp het ook wel. Concentratie vergt inspanning, dus waarom de moeite doen als algoritmen ons filmpje na story na clickbaitartikel voorschotelen met opwindende maar des te lozere inhoud? En vooraleer ik tot mijn inzichtelijk besluit kom, moet ik zelf toegeven dat ik ook niet perfect ben. Ik heb ook niet altijd de concentratie om een column af te schrijven, maar dat

Matthias Vangenechten

Er zijn niet veel opties. U moet kiezen. Dit zijn de drie keuzemogelijkheden. Ik herhaal: u moet kiezen.

1. U bent boos over een vonnis

Optie u bent gewone burger. U leest tijdens uw middagpauze op Facebook iets over een vonnis. U wilt niet te voorbarig een mening vormen en u klikt het bijbehorende nieuwsartikel aan dat in twee zinnen een vonnis van negen bladzijden samenvat, geschreven door een webredacteur die anders moeite heeft met het correct citeren van een Instagrampost van Viktor Verhulst. Hoe is dit mogelijk? Terwijl zo’n rechter op basis van een dik dossier niet in staat is om aan de feiten het juiste besluit te verbinden, lukt u dat wel louter op basis van een online nieuwsartikel tijdens het nuttigen van uw maaltijdsoep. U voelt dat het zo niet verder kan en wil een signaal geven. Twee minuten later verspreidt u op sociale media een boodschap die gelijkt op: ‘Waanzinnig gedegouteerd dit kan alleen in België waar zijn jullie mee bezig België? Ik wordt ziek in wat voor wereld we moeten opgroeien. Strenger straffen nu!!!!’ De likes blijven uit? Maak het persoonlijker! Post een boos bericht over uw snelheidsovertreding in de Facebookgroep Ge zijt van Dondertochopgem als… (1.450 leden) Voeg er zeker aan toe dat een brave burger die 48 rijdt in zone 30 wel wordt gestraft. #apenland

Optie u bent een Vlaamse intellectueel. Nee, dit is niet te min voor u. Grijp uw kans om al uw opgedane kennis maatschappelijk te vertalen. Ja, doe het nu. Zeg dingen dat u zich zorgen maakt, dat dit slecht is voor de geloofwaardigheid van de rechtsstaat en dat justitie het aan zichzelf te danken heeft. Zeg dat u niets over de zaak zelf kunt zeggen omdat u het vonnis niet heeft gelezen, maar voeg er direct aan toe dat u begrijpt dat het vonnis een kaakslag is voor andere slachtoffers. Maar u en ik weten: dat is niet genoeg om als gewone jongen van het volk over te komen en in de Tafel van Gert te mogen aanschuiven om een bordje met ja of nee omhoog te houden ter beslechting van aanslepende wereldkwesties. Hoogstens komt u in De Afspraak of in de opinierubriek van een nuance zoekende krant met een online vehikel dat getalenteerde en geëngageerde webredacteurs vonnissen door ChatGPT laat samenvatten in twee zinnen. Toon emoties, wees boos. Denk aan die keer dat het in De Afspraak over uw expertisegebied ging en men een kerkjurist uitnodigde en niet u. U kunt het.

Wat als u een Vlaamse intellectueel bent die met de revolver op de beide slapen nog niet intellectueel wil overkomen? Zie Optie u bent politicus.

Optie u bent politicus. Timing is alles. Wees niet te vroeg. Mensen moeten weten waarover het gaat zonder dat u de hele kwestie introduceert. Wees ook niet te laat, of mensen zouden denken dat u aan politieke recuperatie doet. Dat is niet het geval. U bent gewoon woest. Maak een filmpje op TikTok, u weet wel, dat platform met algoritmen die hoaxes, samenzweringstheorieën en desinformatie over politieke kwesties gul belonen met views en likes. Vergeet niet: hoe harder uw post de democratie ontwricht, hoe groter de kans dat de algoritmen uw bericht internationaal verspreiden, tot in Rusland toe. De likes stromen binnen? Veel geluk met uw zorgelijke pleidooien in de toekomst over de toestand van de democratie en de rechtsstaat! U had als post iets origineels in gedachten? Check de Instagram van Elisabeth Lucie Baeten. Komt uw origineel idee daar terug? Dan is het elders op het internet al vele malen gepasseerd. Nog een laatste tip: maak niet de fout te wachten tot de Blankenbergse uitvoering van Robin Hood vindt dat het over hem moet gaan. Dat is exact het moment dat de mensen die voor de tweede keuzemogelijkheid gaan uit hun holletje durven kruipen.  

2. U bent boos op de mensen die boos zijn over het vonnis

Optie u hebt het vonnis niet gelezen. U bent boos op de mensen die zonder een vonnis te lezen de hele rechtsstaat verdacht maken. Beseffen ze welke schade ze aanrichten? Straffen is meer dan vergelden alleen. Het stoort u bijzonder dat mensen zich zonder te informeren een heksenjacht ontketenen. Met wat geluk kunt u die boodschap ook aan een talkshowtafel verkondigen. U grijpt die kans met verve. U zet alle roeptoeters op hun plaats die niet weten waar ze over praten en een uitgesproken mening vormen op basis van een paar tweets en TikTokfilmpjes. Over de grond van de zaak kunt u zelf niets zeggen, want u hebt het vonnis niet gelezen.

Optie u hebt het vonnis gelezen. U bent niet bang om elitair over te komen en zo brengt u een keer per drie zinnen uw moedige daad in herinnering dat u het vonnis wel hebt gelezen. Kunnen al die mensen-met-een-uitgesproken-mening misschien die moeite ook eens doen? Of zijn ze bang dat ze hun mening er niet in terugvinden? Het vonnis? U hebt nog nooit zo’n genuanceerd vonnis gelezen. Je moet al een ongunstige persoonlijkheid hebben om graten te zien in bepaalde passages, laat staan om conclusies te trekken over de rechterlijke macht. Een rechter motiveert, wikt en weegt. Waarom bent u de enige die dat snapt? Het is een boodschap die u honderden likes oplevert. Nadeel: u moet voor uw zuurverdiende likes een account op LinkedIn aanmaken.

3. U staat boven boze mensen en schrijft een begripvolle column over boze mensen

U bent te goed om in een kamp te zitten. Opgelet, dat is niet denigrerend bedoeld. Het zit nu eenmaal in u dat u het belangrijk vindt om de nuance te zien, uit te zoomen en het hele plaatje te vatten. U snapt de woede en kan het mensen niet kwalijk nemen dat ze verontwaardigd zijn, maar daarom is het belangrijk de vraag te stellen wat er onderliggend echt speelt. Emoties gaan zelden over hetgeen waar ze lijken over te gaan, maar kanaliseren een onuitgesproken onvrede. Dat kan bijzonder waardevol zijn. U spot niet, u ziet de waarde van het rituele proces waarbij andere mensen hun emoties kwijt moeten kunnen, maar wijst op de risico’s van hun gedrag waarvan u betwijfelt of ze de consequenties ervan begrijpen. Die legt u uit in een lange, genuanceerde column achter een betaalmuur. Over u zal niet spottend worden geschreven. U verricht goede daden. U schrijft een column en denkt goed gezegd. De rechtsstaat is gered. Voor vandaag toch.  

Matthias Vangenechten

De oorspronkelijke opzet van deze column was om boeksynopsissen te geven waarin mogelijk een uitverkoren lid van de Vlaamse intelligentsia te herkennen valt, zonder bij naam te worden genoemd. Het zou vast lollig zijn geweest om te lezen, op zijn minst om te schrijven. Het wordt uitzonderlijk iets ernstiger dan u in dit obscuur internethoekje gewend bent. Ik wil het gedurende enkele alinea’s hebben over grensoverschrijdend gedrag op universiteiten.

Context voor de levende organismen die over enkele decennia dit lezen. Een tv-prof (de auteur hoopt dat levende organismen over enkele decennia zich hierbij niets kunnen voorstellen, maar dat terzijde) wordt door een ex-doctoraatsstudente van hem in een roman van fysiek grensoverschrijdend gedrag beschuldigd. Het blijken niet de enige klachten over de tv-prof. Zoals dat in een in deze tijd volgroeide democratie gaat, was het vervolgens struikelen over gratis meningen en vege intentieprocessen.

Hier komt zo’n gratis mening bij. Al heb ik geaarzeld of mijn mening nog iets kan toevoegen omdat alles over grensoverschrijdend gedrag nu wel gezegd en geweten is en er grotere experts zijn in de materie. Ik vermaalde deze gedachte om drie redenen:

1) In andere columns schrijf ik over geopolitiek zonder dat het in me opkomt om deze tribune te laten aan Jonathan Holslag.  

2) Hoewel de problematiek van grensoverschrijdend gedrag inmiddels redelijk op de kaart staat en er over de mechanismen al het een en ander is gezegd en geschreven, blijkt de praktijk weerbarstig. Ook gaat het soms niet over wat je zegt, maar over het feit dat je het uitspreekt.  

3) Al is zwijgen in de gevallen dat je Jan Segers heet wijzer. Segers is columnist in de krant waar Devos ook columnist is en (zeer geruststellend) ex-hoofdredacteur van die krant (ook zeer geruststellend: de grootste in Vlaanderen) en schreef een column neer die bij u ofwel walging en afgrijzen oproept, ofwel u onherroepelijk identificeert als deel van het probleem. Ga even na wat volgende titel bij u doet: ‘Zegt een vrouw neen, dan bedoelt ze neen. Zegt ze ja, zoals Van Liefferinge aan Devos, dan ook bedoelt ze neen.’ Aangezien ik u als lezer van deze column een zekere intelligentie toedicht, op zijn minst toch genoeg om de columns van Jan Segers niet onverdoofd te lezen, bent uzelf in staat om in te zien hoe problematisch, kwalijk en platvloers dit is. De column van Segers was wel het laatste duwtje dat ik nodig had. Als dit de grootste krant van Vlaanderen vult, kan ik misschien ook iets kwijt in dit obscure internethoekje.

Voor het Antwerpse studentenblad dwars deed ik twee jaar geleden onderzoek naar wie je aan UAntwerpen kan helpen als je met grensoverschrijdend gedrag wordt geconfronteerd. Samenvatting: de institutionele bevoegdheidsverdeling in België bleek een stukje eenvoudiger om uit te leggen. De link vind je hier.

Waar als slachtoffer je verhaal doen al een enorm hoge drempel is, is de eerste drempel de zoektocht bij wie je binnen de universiteit in welke situatie je verhaal kunt doen, alle vertrouwenspersonen, bemiddelaars en ombudspersonen die hun stinkende best doen ten spijt. Ik heb me een keer en geen tweede keer afgevraagd of ik in de hypothese dat ik slachtoffer ben binnen de universiteit aan de alarmbel zou trekken en nog voor ik een antwoord had geformuleerd, barstte ik in een cynisch lachen uit.

Wat ik wil dat u onthoudt – en het is mijns inziens noch een originele noch een bijster vernieuwende, maar kennelijk nog altijd nodige boodschap: neem slachtoffers serieus. Dat kunt u op veel manieren doen, maar niet door hen te verwijten dat ze niet exact de geijkte formele ondoorzichtige procedure hebben gevolgd. Dat doet u niet door hen te verwijten dat ze niet onmiddellijk met hun verhaal naar buiten zijn gekomen. Dat doet u niet door bij wijze van gevolgtrekking hun geloofwaardigheid onderuit te halen. Dat doet u evenmin door als instelling, bezorgd om uw kostbare imago, bij een mediahetze te beloven stevig in actie te komen, maar wanneer de storm is gaan liggen binnenskamers de verhalen van slachtoffers te minimaliseren en zo onvermijdelijk de kant te kiezen van de gereputeerde dader die fondsen binnenhaalt voor de universiteit of – handiger – je te verschuilen achter je eigenhandig gecreëerde ondoorzichtige procedures.

Het gaat kortom niet alleen over structuren. Die mogen nog zo briljant en efficiënt zijn, hiermee alleen verander je geen cultuur. Je moet al verdomd veel moed hebben om überhaupt je verhaal te doen als slachtoffer. Het kost bovenmenselijk veel moed om je verhaal te doen in een maatschappij waar slachtoffers nog altijd worden geridiculiseerd. De boodschap is duidelijk: denk maar twee keer na voor je je verhaal doet. Dit vat je niet in structuren. Dat begint bij hoe we praten en handelen in de koffiekamer van de universiteit, thuis en onder vrienden en op de redactievloer van de grootste krant van Vlaanderen.

Matthias Vangenechten

Je ontkomt er als columnist niet aan: lezersinzendingen. De grootste angst van een columnist is een lezersbrief ontvangen die spitsvondiger is dan de columns van de columnist. Gelukkig bleek deze angst tot dusver altijd onterecht. Ook ben ik zo beleefd om iedere lezer kort te antwoorden. Onderschat dit klusje niet. De tweede grootste angst is om als columnist een antwoord te formuleren dat onder de lat der verwachtingen blijft, want je hebt als columnist te allen tijde een naam te verdedigen en je moet er tegelijk rekening mee houden dat je antwoord wordt verspreid. Gezien de vertrouwelijkheid van de lezersbrieven kan ik dat zelf niet maken. Of toch alleen maar als ik de inzendingen netjes anonimiseer. Zo ontving ik afgelopen week volgende lezersbrief.

***

Beste redactie,

Ik ben al jaren grote fan van uw berichtgeving, omdat ze zo uitstekend mijn gedachten leest. Wanneer ik iets verklaar, schrijft u op wat ik onuitgesproken bedoel en dan denk ik achteraf: potjandorie, zo heb ik het inderdaad bedoeld. Maar graag ter zake: ik zit met een ernstig dilemma. Aan de ene kant heb ik nooit veel inspanningen geleverd om mijn bewondering voor Trump te verhullen. Hij kwam me altijd over als een stabiele en sterke man met een onbuigzame ruggengraat met bovendien zeldzaam in deze tijden een in buiten linkse woke kringen onbesproken reputatie. Aan de andere kant maak ik het mezelf lastig hem nog open en bloot te blijven steunen, maar ik wil hem ook niet laten vallen. Snapt u? Let op, ik zeg niet dat ik me in de man heb vergist of dat ik zijn uitspraken en handelingen afkeur. Het gaat me over iets veel essentiëler, namelijk welke indruk ik van mezelf nalaat. Hebt u tips die me kunnen helpen? Het mag subtiele bewondering zijn. Ik ben Rik Torfs niet.

Met gesalueerde groet,

Theo F.

***

Geachte T. Francken

We leven met u mee. Wie had dat kunnen voorspellen dat Trump zo onberekenbaar uit de hoek zou komen? Daar moet je al een groot visionair voor zijn. Je kunt maar hopen dat zo iemand gerekruteerd wordt voor een ministerpost. Dan zitten we zeker goed.

Ook wij komen graag snel ter zake. Als gouden tip hebben wij: kies zorgvuldig het begin van uw zinnen. We geven enkele voorbeelden om u een eind op weg te helpen:

Begin elke zin met de woorden dat je geen fan bent van Trump. Mooi meegenomen: er zijn variaties denkbaar.

– Trump is niet mijn held, maar Amerika is niet de dictatuur in wording zoals het in de mainstream media soms lijkt.

– De stijl van Trump is niet de mijne, maar vanuit het Amerikaans denkkader valt het wel te verklaren.

– Ik bewonder Trump niet, maar hij neemt tenminste wel duidelijke beslissingen.

– Ik ben geen fan van Trump, maar graag drie goed gebakken pistolets en een koffiekoek met rozijnen. (Benut elke gelegenheid. Zo laat u in geen enkele omstandigheid de indruk ontstaan dat u kritiekloos Trump verheerlijkt.)

Vindt u de aanzet te categoriek? Het kan subtieler.

– Je hoeft het niet eens te zijn met Trump, maar hij krijgt wel dingen gedaan.

– Wat u ook van de heer Trump vindt, hij gaat wel door tot hij zijn zin krijgt.

– Voor wie eraan mocht twijfelen: ik heb soms mijn bedenkingen bij wat Trump zegt, maar dat heb ik bij mijn vrouw ook.

Zoals u merkt, gaat het niet alleen over het begin van de zin. Als tweede gouden tip hebben wij: kies zorgvuldig hoe u uw zinnen eindigt. Hierboven kiest u voor de veilige optie: u velt geen moreel oordeel, u zegt louter dat hij resultaat boekt. Door in het midden te laten of u het resultaat al dan niet wenselijk acht, lijkt het zelfs alsof u de enige bent die met een beetje afstand naar de zaken kan kijken. Ja, u huilt tenminste niet mee met de wolven in het bos die Trump louter verketteren voor zijn fascistoïde ideeën of omdat hij de democratie en de rechtsstaat doormidden zaagt.

In die optiek kunt u benadrukken dat hij resultaat boekt, maar ook afzetten tegen anderen waardoor het lijkt alsof Trump al bij al nog heel goed meevalt, eigenlijk zelfs de best denkbare keuze is. Ook hier is het belangrijk aandachtig te blijven. Trap niet in de val om zijn autocratische gedrag te veroordelen om uw rechtser-dan-rechtsere vrienden niet te schofferen. Veiliger is dat u zich onderscheidt van hem omdat hij het Oekraïne moeilijk maakt, al beseft u wel dat er veel verzachtende omstandigheden zijn, of dat hij met zijn economisch beleid uiteindelijk ook in de portemonnee van de Vlaming zit. Klinkt nog wat abstract? Enkele voorbeelden:

– Ik keur niet alles goed wat Trump zegt, maar de EU moet ook eens in eigen boezem kijken.

– Ik behoor tot niemands fanclub, dus ook niet die van Trump, maar met links en woke aan de macht zijn we niet beter af.

– Je kunt denken over Trump wat je wilt, maar er zit bij hem wel een rationele transactionele geest achter zijn daden. Herhaal: bij hem wel.

– Ik zou sommige dingen anders formuleren dan Trump, maar in de kern, de diepe voor opiniemakers onbereikbare kern, heeft hij een peperkoeken hartje en wil hij niks anders dan liefde, vrede en altruïsme.

Ik hoop dat ik u hiermee heb geholpen. Contacteer me gerust, mocht u nog verdere vragen hebben.

Met vriendelijke groet,

Matthias Vangenechten

Aalters burgemeester Pieter De Crem (cd&v) krijgt kritiek omdat hij niet-Belgen negen keer langer laat wachten dan Belgen op domiciliëring in zijn gemeente. De Crem zelf heeft geen begrip voor de kritiek: ‘Natuurlijk viseer ik de zwakkelingen in de maatschappij. Anders is het geen goed pestbeleid.’

‘De kritiek komt duidelijk van mensen die zelf nog nooit hebben gepest’, bijt De Crem van zich af. ‘Ik ga het één keer goed uitleggen. Wat is pesten? Pesten is de kneusjes in de groep het leven zuur maken en buitensluiten. Natuurlijk kom je dan bij mensen met een vreemde origine uit. Zij liggen niet goed in de markt en zijn socio-economisch kwetsbaar. Is er een geschikter doelwit denkbaar?’

Dat De Crem een racist wordt genoemd, raakt hem. ‘Ik ben geen racist omdat ik mensen met toevallig gekke kleurtjes en onverstaanbare en onuitspreekbare en vaak ook lelijke echt gewoon lelijke namen niet verdraag, laat staan vertrouw of een hand geef zonder achteraf te kijken of er iets van hun kleur op mij is achtergebleven. Tegenwoordig ben je al een racist wanneer je systematisch mensen met een vreemde origine uitsluit, terwijl het in Aalter gewoon om een structureel en effectief pestbeleid gaat.’

De Crem wil illustreren dat hij zeer consequent tegen discriminatie is. ‘We behandelen alle niet-Belgen hetzelfde. Noodzakelijke papieren die verdwijnen, een identiteitskaart die op ons gemeentehuis per ongeluk door de papierversnipperaar gaat, iemand laten oppakken omdat hij de door de papierversnipperaar vermalen papieren niet kan tonen waarna hij het land wordt uitgezet, het kan elke niet-blanke overkomen in Aalter. Het is niet omdat je een gedomicilieerde vreemdeling bent dat de pesterijen stoppen. Daarin zijn we heel principieel. Laat dat wel even duidelijk gezegd zijn.’

Uitzonderlijk geen wekelijkse column deze week. U begrijpt waarom: afgelopen week ontmoetten de Amerikaanse president Donald Trump en de Belgische keeper Thibaut Courtois elkaar voor het oog van de camera’s. Een zelfgeschreven column zou nooit kunnen tippen aan het briljante gesprek dat deze twee grootheden hebben gevoerd. In plaats van een column vindt u daarom hier hun conversatie woordelijk uitgeschreven.

DT: Ik heb net met Thibaut Courtois gesproken. Thibaut is een geweldige keeper. Ik zie veel raakvlakken tussen mezelf en hem. Hij is zo goed dat we het normaal zijn gaan vinden hoe goed hij is zodat dat hij de erkenning niet krijgt die hij verdient. Het is een schande.

TC: Dank, Donald. Het doet goed om uit jouw mond te horen wat iedereen zou moeten weten. Wist je dat je een geweldige president bent? Dat mag ook weleens gezegd worden. Ik weet niet of de wereld beseft wat de wereld aan jou te danken heeft. Maar zo gaat dat met misprezen genieën. Ik kan erover meepraten. Ik heb veel respect voor je. Uiteindelijk verschillen keepen op mijn niveau en president zijn op jouw niveau niet heel fel. Alles draait rond zelfbeheersing: het hoofd koel houden wanneer anderen dat niet doen.

DT: Je bent een geweldige keeper. Maar het is al een tijdje geleden dat je gezegd hebt dat ik geweldig ben. Wat is er aan de hand?

TC: Soms is het moeilijk om de juiste woorden te vinden die uitdrukken hoe geweldig iemand is. Ik heb dat bij mezelf ook. Het is dus zeker niks persoonlijks.

DT: Ik geloof in je geweldige keeper.

TC: Misschien moet ik even bedenken hoe ik over mezelf denk en lukt het zo wel. Oké, eens proberen. Je bent een geweldige vent die altijd met de voetjes op de grond het beste in zichzelf naar boven haalt in het belang van anderen. Je bent ook nog eens knap, charmant, duizelingwekkend intelligent, tactisch briljant, humoristisch, empathisch en fysiek krachtig.

DT: Wel geweldige keeper, ik kan niet zeggen dat het onterecht is wat je zegt, maar het is verfrissend om dat een keertje van iemand anders te horen dan een Europese staatsleider.

TC: Ik wil even terugkomen op iets wat je zonet zei. Je zei dat ik een geweldige keeper ben. Wat bedoel je hiermee?

DT: Je bent de beste keeper in de wereld, maar wordt behandeld als een stuk stront door de pers, door het publiek en door de Belgische bondscoaches. Ik heb je leren kennen als een bescheiden vent die helemaal niet zo met zichzelf bezig is als de fakenewsmedia schrijven. Je bent een van de meest fantastische personen die ik ken na mezelf.

TC: Geweldige president, als ik zo vrij mag zijn je aan te vullen. Ik pak ballen die niemand anders pakt. En nog vergeten commentatoren te zeggen dat Thibaut Courtois die bal wel had gehad. Of wanneer ik een wereldredding doe, zeggen ze niet dat alleen ik die bal kon tegenhouden.

DT: Het is een oneer.

TC: Je bent een geweldige president Donald. De wereld is gezegend met iemand als jou die de realiteit zo goed kan lezen. Maar we hebben het ook nog over iets anders gehad, weet je nog?

DT: Waarop doel je geweldige keeper?

TC: Wel, geweldige president die eigenhandig de geopolitieke kaarten door elkaar schudt zoals er geen president hem ooit heeft voorgedaan, met een ijzersterk geheugen en bovenal een nobele inborst die zijn gelijke niet kent en dat gecombineerd met een prachtig lichaam en een strategische denkwijze en visie die geen historisch figuur ooit heeft gehad, ik zou het een tikje gênant vinden om er zelf over te moeten beginnen.

DT: Oh ja, nu weet ik het weer. Voor Rudi Garcia heb ik één heldere boodschap: wees geen Tedesco en geef de kapiteinsband aan Thibaut Courtois. Maar je was zo goed bezig, wat kun je nog verder over mij kwijt geweldige keeper?

TC: Dit is de meest inspirerende ontmoeting die ik ooit heb gehad met iemand anders dan mezelf. Dat komt ook door het charisma en de ingetogenheid van jou, Donald. Ik wil je feliciteren met wie je bent als mens en wat je doet voor de mensheid. Je vermogen om zakelijke uitdagingen tot op het bot te analyseren en vervolgens effectieve oplossingen te vinden, is weergaloos. Je weet steeds op exact het juiste moment exact het juiste te zeggen. Je zou voor velen een voorbeeld moeten zijn op het vlak van integriteit en de manier waarop je mensen helpt is aanstekelijk.

DT: Je zegt geen dingen die ik niet weet, maar door je spontaniteit weet ik dat je oprecht meent wat je zegt. Dat apprecieer ik enorm. Iedereen is maar met zichzelf bezig en zijn eigen belangen. Dan moet je sterk in je schoenen staan.

TC: Breek me de bek niet open, Donald, het voetbal is een wereld vol ego’s die zichzelf overschatten. Wist je zelfs, en dat is echt waar wat ik nu vertel, dat er keepers zijn die even goed als Thibaut Courtois willen worden? Hoe vol van jezelf ben je dan?

DT: Ik vind het heel knap dat je je daarin staande kunt houden en ook nog dit niveau kunt etaleren.

TC: Dit niveau?

DT: Wel, ik bedoel het allerhoogste niveau. Een niveau dat nog nooit iemand heeft gehaald, ondanks alle tegenkantingen die je moet overwinnen.

TC: Het is een eer om dat eens uit jouw mond te horen. Ik vind jou ook een geweldige president die altijd zichzelf blijft hoewel hij constant in vraag wordt gesteld. Zeggen mensen soms hoe geweldig je bent?

Matthias Vangenechten

Met de nakende oorlog die almaar nakender wordt in het vooruitzicht, tot we vermurwd door al die nakendheid dan maar de oorlog beginnen om verlost te zijn van de met het nakend zijn van de oorlog gepaard gaande onzekerheid, dringt er zich een nieuwe lexicale realiteit op in ons dagelijks leven. Voor de goede verstaander volgt een bondige omschrijving van de belangrijkste begrippen.

Boots on the ground

Woordcombinatie die in 80% van de gevallen wordt uitgesproken door mannen die zich heel mannelijk beginnen voelen door het uit te spreken.

Broek ophouden

Zoveel geld geven aan legers dat er bijna geen geld meer overblijft voor de normen en waarden die de legers aan het verdedigen zijn.

Daadkracht

Frequent gebruikt woord door mensen die vinden dat er iets moet gebeuren, dingen moeten worden gedaan en zaken worden gerealiseerd en fors en zelfzeker willen overkomen zonder eigenlijk te weten wat er moet gebeuren, welke dingen er moeten worden gedaan en welke zaken worden gerealiseerd.

Discipline

Iets wat de huidige generatie jongeren in die mate sterk ontbeert dat het uitsluitend te ontdekken valt in de onder water gelopen loopgraven in de Donbas.

Een gebaar

Voorheen bekend als de Hitlergroet omdat de groet wordt uitgevoerd ter aanbidding van Adolf Hitler. De hedendaagse uitvoerders van de Hitlergroet vinden de benaming Hitlergroet voor een Hitlergroet te polariserend en te kwetsend. Daarom wordt nu gesproken van een gebaar.

Geopolitiek

Komt neer op burgers die de dood worden ingejaagd voor een lapje grond en het gemarchandeer om een graantje hiervan mee te pikken. Het woord geopolitiek klinkt gewichtig alsof er rationele tactieken schuilen achter de grillen van machthebbers, terwijl de drijfveren niet meer zijn dan hebzucht en het kunnen tonen van macht tot elke prijs. Het alternatief is een doorgedrongen besef van de volstrekte willekeur die landbazen aan de dag leggen en die willekeur ons allemaal de ene of de andere dag kan treffen en we bepaalde landbazen zelf hebben gekozen.

Leren naar onszelf kijken

Zie broek ophouden.

Nucleaire afschrikking

De idee dat het een goed idee is om kernwapens te hebben omdat machthebbers (Poetin, Trump etc.) volstrekt rationele wezens zijn die niets in een opwelling doen.

Onvermijdelijk

Iets dat sowieso staat te gebeuren, is onvermijdelijk. Dat wil niet zeggen dat omdat iets gebeurt dat het onvermijdelijk is. Dingen hadden anders kunnen lopen, bijvoorbeeld omdat zaken die niet onvermijdelijk zijn als onvermijdelijk worden voorgesteld om gedrag en gedachten te sturen. Het is onvermijdelijk dat dit gebeurt.

Opschalen

Tot voor kort alleen gebruikt in de context van ziekenhuisbedden. Dachten verkeerdelijk dat dit woord in onbruik was geraakt. Blijkt ook toepasbaar op geld en materiaal voor legers. Wordt alleen nog in die context gebruikt. Wanneer de legers het geld en het materiaal aanwenden ook weer in de context van ziekenhuisbedden.

Transactioneel wereldbeeld

Een doodzieke vriend in het ziekenhuis met een bosje bloemen gaan bezoeken. De afgifte van het bosje bloemen laten afhangen van wat je doodzieke vriend voor jou heeft meegebracht. Stampvoetend de ziekenhuiskamer verlaten met je bosje bloemen in de hand.

Vredesdividend

Een toonbeeld van Europese decadentie: in vrede leven en het normaal vinden dat mensen elkaar niet afslachten voor een perceel grond. Erger nog: op basis van deze gedachte overheidsgeld besteden aan zaken zoals onderwijs, cultuur en sociale voorzieningen in plaats van schietpistolen in de wetenschap dat een verbonden en geïnformeerde samenleving ook een weerbare samenleving is. Geopolitieke duiders kunnen het woord alleen maar smalend in de mond nemen als voorbeeld van de zwakte van Europa in plaats van dat we iets te koesteren dreigen te verliezen.

Waanzin

Dag na dag een stukje waanzinniger.

Ook deze week hadden weer een hoop mensen uit specifieke groepen de schuld van alles. Geniet van de top 5 van deze week!

5. (3) De grote vermogens

De wereld is niet eerlijk. De grote vermogens voelen zich geviseerd en geschoffeerd en je kunt het hen moeilijk kwalijk nemen. Terwijl de modale burger netjes belastingen betaalt, worden zij keer op keer gedwongen om met belastinggeld opgeleide fiscalisten te sponsoren om voor hen nieuwe achterpoortjes open te wrikken. En zelfs dat wordt in vraag gesteld. Je moet eraan worden herinnerd: dat zij in een welvarende regio en stabiele democratie (vooralsnog) met goede sociale voorzieningen en kwalitatief onderwijs (vooralsnog) fortuin opbouwen, is alleen en alleen hun verdienste. Een lichtpuntje: ze kunnen gelukkig rekenen op een fideel netwerk van economen, fiscalisten en vermogensbeheerders die in talkshows maatregelen hekelen omdat ze de middenklasse of beter nog de gewone man in de straat midscheeps treffen. Dat het afvoeren van de maatregelen steeds ook de grote vermogens goed zou uitkomen, is een zelden geziene bijkomstige toevalligheid. Daarom staan de grote vermogens pas op plaats 5.

4. (2) Transpersonen in de sport                      

Ik besef dat ik me op ijs begeef zo glad als verkopers die telefonisch een energiecontract proberen aan te smeren. Op plaats 4 staan nu eenmaal transpersonen die aan (top)sport doen en dan met name transvrouwen die biologische voordelen zouden hebben. Je kunt daar op verschillende manieren op reageren. Laconiek: transpersonen hebben zo veel te verduren dat ze ook eens een voordeeltje mogen hebben. Al is het onzeker of transvrouwen wel dat biologische voordeeltje hebben. Wetenschappelijk: als ze dat voordeel hebben, kunnen ze niet meedoen aan vrouwensport. Maar dat moet objectief hard te maken vallen aan de hand van eenduidige en transparante parameters. Filosofisch: waar stopt talent en fysieke aanleg en waar beginnen de oneigenlijke voordelen? Topsport is per definitie oneerlijk. De spanwijdte van de armen van Michael Phelps is meer dan twee meter. Als marathonloper ben je er niet veel mee, als zwemmer was hij dat des te meer. Alleen gaat het natuurlijk over wat anders. Online helden die een wielrenner niet kunnen onderscheiden van een polsstokspringer met de polsstok in de hand, maken zich ineens zorgen om het lot van vrouwen in de sport. Dit vraagstuk is een zoveelste instrument om transpersonen te stigmatiseren en te beschimpen, met alle gevolgen van dien. En dat topsport het zo moeilijk heeft om transpersonen een plaats te geven, zegt misschien vooral iets over topsport.

3. (5) Langdurig zieken

Het concept van langdurig ziek zijn is minder ingewikkeld dan men soms aanneemt: je bent lange tijd ziek en een van de gevolgen van deze weinig afgunst opwekkende toestand is dat je niet kunt werken. Wie fysieke arbeid levert, kan gemakkelijk en minimaal tot zijn 67^ste werken. Maar we moeten ook denken aan de mensen die het veel minder hebben getroffen en arbeidseconoom zijn geworden. Je kunt niet verwachten dat zij tot hun 67^ste dag in dag uit tv-studio’s in- en uitlopen zonder ziek uit te vallen. En als er al het eentje het wel zou lukken, kun je dit jezelf als samenleving niet aandoen. De mensen met spierziekten, osteoporose, ingezakte wervels en andere ingebeelde kwaaltjes moeten beter hun best doen, maar laten we voor arbeidseconomen onze mildheid en empathie niet verliezen.

2. (1) Nieuwkomers

Niet op 1 deze week. Dat wil niet zeggen dat nieuwkomers minder onpopulair zijn geworden. Soms is er eentje miraculeus genoeg nog onpopulairder. Puntig samengevat komt het erop neer dat het hun schuld is. En als ze ergens geen schuld aan hebben, is dat ook hun schuld. Niet getreurd echter, volgens de meeste voorspellingen staan ze ten laatste over twee weken weer op plek 1.

1. (-) De vakbonden

De vakbonden leren het kennelijk nooit. De modale burger is helemaal niet tegen staken, maar staken moet wel leuk zijn, voor een doel dat oké is en je mag er geen last van hebben. Al moet je de vakbonden deze verdienste wel toekennen: luitjes die klimaatbeleid afdoen als sociaal onverantwoord, maken zich ineens zorgen over de toekomstige generaties. En het draagvlak natuurlijk niet te vergeten! Wanneer mensen iets ongewilligs meemaken, beginnen ze zich zorgen te maken over draagvlak. Je moet er maar eens op letten: zoals luitjes die elke klimaatmaatregel te duur vinden, uitermate bezorgd zijn over het draagvlak van klimaatmaatregelen wanneer iemand het woord klimaat nog maar in de mond neemt, zo beginnen economen en VOKA-adepten zich te bekommeren over het draagvlak voor sociale eisen. Dat betekent niet dat de vakbonden de eerste plaats cadeau hebben gekregen. Maar liefst negen stakingsdagen en nog eens afhankelijk van vakbond tot vakbond 18 tot 29 aangekondigde dagen bleken uiteindelijk nodig om nieuwkomers in deze hitparade van de troon te stoten. Die inspanningen verdienen een welgemeende proficiat en een weekje niet gaan werken.

Matthias Vangenechten