The Vremde Mirror

Het lijkt een onzinnige gedachte om iedereen die een bomgordel draagt over één kam te scheren. Toch wordt dan al snel gezegd: ‘Hij zal wel een aanslag willen plegen.’ Of al even veroordelend: ‘Het zal wel een terrorist zijn.’ Zijn we echt paranoïde geworden?

Mensen met een bomgordel zijn een gemakkelijk slachtoffer van vooroordelen en kortzichtige medeburgers. Gewoon omdat enkele van hun onervaren collega’s de boel in het verleden opbliezen. Het gevolg is dat vele dragers van een bomgordel hiervoor niet openlijk durven uitkomen uit angst gestigmatiseerd of scheef bekeken te worden. Een pijnlijk verlies voor een samenleving die gediversifieerd wil zijn, zoveel is zeker. Wil iedereen met een pistool in zijn nachtkastje een bloedige moord plegen? Waarschijnlijk wel. Slecht voorbeeld.

Op de opiniepagina’s van kwaliteitskranten woedt al enkele weken een oorlog. Mensen met een bomgordel hebben door de band genomen altijd snode bedoelingen, meent het ene kamp. Hun toekomst is uitzichtloos; ze zijn langer dan een week werkloos, ze doppen en leggen zo een bom onder de sociale zekerheid. De economie!!!11!!1!1!!11!

Gevaarlijk en onverantwoord kort door de bocht, vindt het andere kamp. Vele mensen dragen een bomgordel uit traditie of omdat hun geloof dit voorschrijft. Het zijn altijd enkelingen die het voor de rest verzieken. Vaak zijn het mensen met een verstoorde work-lifebalans. Benader ze met voorzichtigheid. Nodig de drager van de bomgordel bij je thuis uit. Knuffel elkaar. (maar niet te hard)

Marc draagt al sinds zijn tweeëntwintigste een bomgordel. Nu is hij miljardair. ‘Ik kan niet zonder mijn bomgordel. Het maakt het leven spannend. Je weet nooit wanneer je de lucht invliegt. Je leeft alsof het altijd je laatste seconde kan zijn. Dat het nog taboe is? Tja, pioniers krijgen altijd de wind van voren.’

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) voert per direct in alle middelbare scholen het vak GJSKE in, wat staat voor ‘gebruik je stomme kop eens’. Ze wil zo jongeren kritischer leren omgaan met N-VA’ers en andere internettrollen.

Het internet bulkt van de onzin. Snoodaards verspreiden bewust onwaarheden en fout nieuws om interessant te doen. Die onwaarheden en fout nieuws worden verder verspreid door mensen zo goedgelovig dat ze zelfs de begrotingscijfers als non-fictie zouden labelen.

Dat ziet ook minister Crevits. ‘We hebben het steeds moeilijker om onzin en echt nieuws van elkaar te onderscheiden. Hier is een rol weggelegd voor het onderwijs. We zitten met verloren generaties die Engels hebben geleerd om met Nigeriaanse notabelen te kunnen mailen en ‘ja maar, het staat op het internet’ als argument gebruiken. Niet nog zo’n generatie.’

‘Het vak ‘gebruik je stomme kop eens’ moet daarbij helpen en zal in de drie graden van het secundair onderwijs 4 uur per week gegeven worden vanaf dit schooljaar.’

‘Altijd funest voor je zelfbeeld en gênant wanneer je een online artikel gelooft dat nep nieuws verspreidt. Of wanneer je hierop ernstig reageert. Hihi. Sorry. Over N-VA’ers en andere internettrollen zwijg ik dan nog,’ verduidelijkt Crevits.

Tot slot één raad van de redactie: probeer zulke sites als het kan te mijden. Je wilt zelf nooit het slachtoffer worden van misleidend taalgebruik. Echt niet.

1 september. Voor velen een belangrijke dag, want het begin van de meteorologische herfst. Annette (63) kan er niet van genieten. ‘Alsof ik zelf niet kan beslissen wanneer die begint.’

De meteorologische herfst begint al van oudsher op 1 september. Geen woorden heeft Annette hiervoor. ‘Wat een bemoeizucht. Hoe kun je daar een algemene uitspraak over doen? Dat is voor iedereen anders.’

Meer en meer mensen zoals Annette vinden dat het begin van de meteorologische herfst tot de privésfeer behoort. ‘Ik ben oud en wijs genoeg om zelf te oordelen wanneer de meteorologische herfst begint. Een vrijheid waaraan men niet mag raken. Stop de betutteling.’

‘Denken ze nu echt dat we achterlijk zijn? Dat we zelf niet kunnen uitmaken wanneer de meteorologische herfst begint? Er gaat toch ook niemand vertellen welke en hoeveel kledij je op het strand al dan niet mag dragen. De tijd van de brave Annette is gedaan. Ik laat niet meer op mijn kop zitten.’

Wel Annette, vertel dan wanneer de meteorologische herfst idealiter begint. ‘Heb ik dan ergens beweerd dat 1 september tekortschiet? Me geen woorden in de mond leggen. Het is gewoon het principe. 1 september is een prima datum.’

Heel wat grootheden, genieën, prinsessen en Lionel Messi’s zijn aan hun eerste dag van het nieuwe schooljaar bezig. Ondanks hun status laten ze zich gewillig omgeven met plebs.

Ook Daniël (42), succesvol vader van Einstein, nog een Einstein, Newton en tot slot een derde Einstein, parkeert zijn Range Rover op het zebrapad vlak voor de schoolpoort en voelt zich niet te beroerd om uit te stappen. Hij zet zijn zonnebril af. ‘Zo kunnen de mensen niet twijfelen, is dat nu de vader van?’

Waarom hij als vader van drie Einsteinen en één Newton zich toch laat zien aan de schoolpoort? ‘Ik wil de voeling met de realiteit niet verliezen. Niet de zoveelste vader zijn die naast zijn schoenen begint te lopen. Ik ben altijd een man van het gewone volk geweest. Het vaderschap van drie Einsteinen en één Newton verandert daar niets aan.’

‘Het is een moeilijke evenwichtsoefening,’ erkent Daniël. ‘Je bent plots publiek bezit. Dan is het niet altijd even evident om je onder het gewone volk te begeven. Dat ik hier alleen sta? De andere ouders voelen zich bevreesd om op me toe te stappen. Uit ontzag.’

Niet geheel onlogisch. De eerste Einstein haalde vorig jaar een keer 7/10 op een toets Frans. Het beste resultaat in de familiegeschiedenis. Einstein II loste een vraagstuk op met bijtend zuur. En de derde Einstein begint voor het tweede jaar op rij aan de derde kleuterklas.

Voor Newton is het de eerste schooldag ooit. Hij komt in een klas te zitten met onder andere Marie Curie, Plato, Descartes, Plato 2.0, Cicero en Sven Ornelis.

‘Het is nu donderdagochtend, morgen is het vrijdag en dan weekend. Het mag ook wel een keer,’ blaast leerkracht Luc (49).

Het aftellen voor leerkrachten in het hele land is begonnen. Ruim de helft van de week is voorbij. In mensentaal: het is bijna weekend.

Leerkracht Luc geeft al 26 jaar les in het derde leerjaar. ‘Ik kan mis zijn, maar het moet van juni geleden zijn dat ik nog eens van het weekendgevoel heb kunnen proeven. Dat hakt erin. Als je dan ziet hoe intens mensen na een doodvermoeiende werkweek kunnen genieten van het weekend, wordt het pas echt pijnlijk.’

‘Week of weekend, het was de voorbije twee maanden zowat hetzelfde,’ zucht lerares Chantal (42). ‘En dan nog zullen er mensen zijn die zeggen dat leerkracht geen zwaar beroep is.’

Die ellende is nu bijna voorbij. In het weekend kunnen Luc en zijn collega’s eindelijk stoom afblazen. ‘Twee dagen is niet veel. Ik kan wel twee weken vakantie gebruiken. Twee maanden eigenlijk ook.’

Doe je eens een uitspraak die heus zo niet bedoeld is, wordt ze van de eerste keer door media en politieke rivalen juist geïnterpreteerd. De getergde politicus spreekt van kwaad opzet.

Je zult het maar wezen. Als politicus enkele bevolkingsgroepen schofferen, reikhalzend uitkijken naar de ophef die volgt om een week later verontwaardigd te kunnen reageren dat je bedoelde trek te hebben in hazelnootyoghurt, maar dat bepaalde individuen je nu eenmaal graag in een kwaad daglicht stellen.

Ophef die ditmaal uitblijft. ‘Het lag er vingerdik op dat hij zin had in hazelnootyoghurt. Niet meteen ons discours, maar we leven in een vrij land waar zulke dingen gezegd mogen worden,’ menen politieke tegenstanders.

Ook media zien geen reden tot polemiek. ‘De moslimgemeenschap is metaforisch taalgebruik voor de hazelnootyoghurt. De tent voor het potje waarin de yoghurt zit. En de verwijzing naar de steentijd voor de houdbaarheidsdatum. Soms moet je het niet ver zoeken.’

De politicus spreekt van een nieuw mediadieptepunt en een doorzichtig mediacomplot. ‘Ik had inderdaad enorme trek in hazelnootyoghurt, maar drukte dat omfloerst uit. Het is niet de taak van de media om mij juist te begrijpen of correct te citeren. Hoe kan ik anders in een slachtofferrol kruipen? Alle maskers vallen af. Het is duidelijk dat men mij wil saboteren.’

Mensenliefhebber Theo Francken (N-VA) wil een einde maken aan de lijdensweg van de Monegask Max Verstappen. Die kwijnt weg in het dwergstaatje. Francken biedt hem daarom asiel aan.

Om onduidelijke redenen werd Max Verstappen op het vliegtuig van Maaseik naar Monaco gezet toen hij net 18 was geworden. ‘Onmenselijk,’ vindt Theo Francken. ‘Het kan nog een kind zijn.’

Francken klaagt de wet aan. ‘Er is de letter van de wet, maar de geest telt evenzeer. Verstappen heeft totaal geen affiniteit met Monaco, hij spreekt geen letter Monegaskisch en moet zich aanpassen aan een geheel vreemde cultuur. Hij wordt gedwongen alles wat hij heeft opgebouwd achter te laten. Mijn hart bloedt als ik dit zie.’

De staatssecretaris voor Asiel en Migratie denkt snel een sociale woning te vinden voor Verstappen. ‘Vol is nooit helemaal vol. Zeg nu zelf, zonde van het kapi… menselijk kapitaal mochten we hem niet uit de nood helpen.’

Criticasters verwijten Francken dat Verstappen een voorkeursbehandeling krijgt, want waarom deze Monegask met heimwee naar zijn thuisland redden en alle anderen niet? Francken dient hen van antwoord: ‘Verstappen heeft zijn hele jeugd in België gewoond, zo iemand verdient dan ook alle bescherming hier. Dat heeft alles met menselijkheid te maken.’

Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) zoekt ijlings naar inkomsten. Hij spreekt daartoe de overledenen aan die en niets bijdragen en daar toch maar liggen te liggen, uitgestrooid of niet.

Het aantal mensen dat langer dan tien jaar besluit te overlijden neemt alsmaar toe. Het beloofde jaartje ertussenuit knijpen blijkt vaak uit te monden in een eeuwig stilzwijgen. Ze hierop aanspreken zit niet zo in onze cultuur.

Dat veel mensen hun sabbatjaar onder de grond of uitgestrooid op zee voor onbepaalde duur verlengen en vooral blijven verlengen, zint Johan Van Overtveldt geenszins. ‘We zijn veel te coulant voor doden. Ze ontlopen hun verantwoordelijkheid. Ze ontvluchten de realiteit, terwijl de belastingbetaler zich uit de naad werkt. Iedereen hoort in deze moeilijke tijden zijn steentje bij te dragen, de economie redt zich niet vanzelf.’

Overleden mensen hebben het blijkbaar goed naar hun zin. Dat valt ook de minister op. ‘Weglopen mag niet beloond worden. Als minister kan ik leven fiscaal aantrekkelijk maken, veel profijtelijker is het om een taks te heffen op langdurige overlijdens.’

Volgende week stelt Van Overtveldt zijn actieplan voor om de kosten van de vergrijzing te drukken. Daar zal hij naar alle waarschijnlijkheid bekendmaken dat euthanasie bij bruggepensioneerden administratief vereenvoudigd wordt.

Tot het begint af te koelen, zal het vandaag alleen maar heter worden. Ook morgen en overmorgen zal dit het geval zijn. Het is moeilijk in te beelden hoe de mensheid dit zal overleven. Krijgen de Maya’s vier jaar na dato dan toch gelijk?

Het is op de werkvloer en sociale media misschien taboe: het is warm. Het moet maar eens gezegd. Logischerwijs wordt er dan volop gespeculeerd over het einde der tijden.

Vooral mensen die over geen internet, krant of televisie beschikken en dus niet weten dat het drinken van water de dorst lest, zelfs uitdroging tegengaat, zijn het kwetsbaarst. Niet onmogelijk dat ze denken met het leveren van zware inspanningen best te wachten tot de felste middagzon of tot wanneer de ozondrempel in Dessel overschreden wordt. Of verkoeling hopen te vinden door foto’s van hun zwembad op Facebook te posten of een winterjas met uithangende draden te dragen. En zonnecrème intraveneus toedienen.

Er hangt ons met andere woorden een apocalyps boven het hoofd. Alleen samen kunnen we dit overleven. Informeer elkaar. Spreek de man met ontbloot bovenlijf aan en zeg hem dat het snikheet is. Dat kon hij zelf nooit bedenken. Zie die vrouw flauwvallen. Suggereer dat de hitte de schuldige is. Ze hoort het niet, maar ze zal je eeuwig dankbaar zijn.

Je denkt intussen lekker weer, maar je hebt al vijf minuten geen water gedronken. Niet dat je dorst hebt, maar dat maakt niet uit. Je beseft het te laat en de klok terugdraaien is onmogelijk. Is het niet nu, dan wel over tachtig jaar: je gaat dood.